Το τρίπτυχο που προκαλεί νέες αναταράξεις στις αγορές των κρατικών ομολόγων - Γιατί η άνοδος των αποδόσεων αφορά τους πάντες - Τι μπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες

Οι αγορές ομολόγων συνεχίζουν να βρίσκονται υπό έντονη πίεση, καθώς οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό, τα επιτόκια και το κρατικό χρέος οδηγούν το κόστος δανεισμού σε πολυετή υψηλά. Από τις ΗΠΑ έως τη Γερμανία και την Ιαπωνία, οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων κινούνται ανοδικά, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος χρηματοδότησης για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού Treasury, σημείο αναφοράς για το παγκόσμιο κόστος δανεισμού και την αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων, έφτασε την Πέμπτη στο 5,34%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2002. Στο τρίτο τρίμηνο σημείωσε τη μεγαλύτερη τριμηνιαία άνοδο του 21ου αιώνα, κατά σχεδόν 90 μονάδες βάσης.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στις άλλες μεγάλες αγορές. Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου έχει ανέβει στα υψηλότερα επίπεδα από το 2002, ενώ το κόστος δανεισμού της Βρετανίας για 30 χρόνια ξεπέρασε το 6%, για πρώτη φορά από το 1998. Στην Ιαπωνία, οι αποδόσεις βρίσκονται επίσης σε πολυετή υψηλά.

Η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου, λόγω της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενισχύει τις πληθωριστικές ανησυχίες και οδηγεί τις αγορές να προεξοφλούν υψηλότερα επιτόκια για μεγαλύτερο διάστημα. Την ίδια ώρα, προβληματισμό προκαλούν οι αυξημένες ανάγκες δανεισμού των κυβερνήσεων. Το αμερικανικό χρέος έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, ενώ το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ υπερβαίνει ή προσεγγίζει το 100% στις περισσότερες οικονομίες της G7.

Ανάκαμψη των Treasuries μετά το παγκόσμιο sell-off λόγω… Ευρώπης

H εικόνα για τα αμερικανικά ομόλογα την Παρασκευή, είναι ελαφρώς καλύτερη. Η απόδοση του 10ετούς Treasury, υποχώρησε περίπου κατά 5 μονάδες βάσης, στο 5,24%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η κίνηση στις βραχύτερες διάρκειες, με την απόδοση του διετούς ομολόγου να υποχωρεί κατά περίπου 11 μονάδες βάσης, στο 4,78%.

Σημαντικό μέρος της ανόδου των αμερικανικών ομολόγων δεν αποδόθηκε σε θεμελιώδη αλλαγή των προοπτικών της αμερικανικής οικονομίας, αλλά στις εξελίξεις εκτός ΗΠΑ.

Οι πιέσεις στα κρατικά ομόλογα της Γαλλίας και της Ιταλίας, καθώς και οι ευρύτερες ανησυχίες για τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ενίσχυσαν τη ζήτηση για Treasuries ως ασφαλές καταφύγιο.

«Η σημερινή ημέρα σε πολύ μεγάλο βαθμό δεν αφορά στα θεμελιώδη μεγέθη και στα στοιχεία των ΗΠΑ», ανέφερε στο CNBC ο Άιζακ Μπρουκ, στρατηγικός αναλυτής αμερικανικών επιτοκίων στην RBC Capital Markets, επισημαίνοντας ότι οι επενδυτές παρακολουθούσαν τις αποδόσεις στο εξωτερικό και στρέφονταν προς την ασφάλεια των Treasuries.

Γιατί η άνοδος των αποδόσεων αφορά τους πάντες

Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για το κόστος δανεισμού σε ολόκληρη την οικονομία. Όταν αυξάνονται, γίνονται ακριβότερα τα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, αλλά και η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων.

Στις ΗΠΑ, το επιτόκιο του δημοφιλέστερου στεγαστικού δανείου 30ετούς διάρκειας ξεπέρασε πρόσφατα το 7%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών και πλέον.

Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η άνοδος των αποδόσεων επιβαρύνει ταυτόχρονα τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Οι κυβερνήσεις καλούνται να πληρώνουν περισσότερους τόκους όταν αναχρηματοδοτούν το χρέος τους. Στη Βρετανία, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους έχει φτάσει σχεδόν στο 4% του ΑΕΠ, περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της δεκαετίας πριν από την πανδημία.

Οι υψηλότερες αποδόσεις επηρεάζουν επίσης τις χρηματιστηριακές αγορές, καθώς τα ομόλογα γίνονται σχετικά πιο ελκυστικά έναντι των μετοχών. Μέχρι στιγμής, πάντως, τα ισχυρά εταιρικά αποτελέσματα έχουν κρατήσει τις μετοχές κοντά σε ιστορικά υψηλά.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Ένας ακόμη παράγοντας που πιέζει την αγορά ομολόγων είναι η εκρηκτική αύξηση του εταιρικού δανεισμού για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.

Οι πέντε μεγαλύτεροι hyperscalers της AI, Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle, έχουν εκδώσει από τις αρχές του έτους χρέος ύψους περίπου 220 δισ. δολαρίων, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις σε data centers. Το ποσό είναι υπερδιπλάσιο από το αντίστοιχο περσινό.

Η αυξημένη προσφορά ομολόγων λειτουργεί με βάση τους κανόνες προσφοράς και ζήτησης. Όσο περισσότερα κεφάλαια αναζητούν οι επιχειρήσεις, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές για να τις χρηματοδοτήσουν. Οι εκδόσεις αναμένεται να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες, προσθέτοντας νέες πιέσεις στην αγορά.

Τι μπορούν να κάνουν κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες

Οι κυβερνήσεις μπορούν να επιχειρήσουν να περιορίσουν τις δημοσιονομικές ανάγκες τους, μειώνοντας τα ελλείμματα και συγκρατώντας την αύξηση του χρέους. Παράλληλα, η ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης μπορεί να βελτιώσει τη σχέση χρέους προς ΑΕΠ.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει ήδη προχωρήσει σε επαναγορές ομολόγων, σε μια προσπάθεια περιορισμού του κόστους δανεισμού, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποτραπεί η άνοδος των μακροπρόθεσμων αποδόσεων.

Σε περίπτωση σοβαρών αναταράξεων, μπορούν να παρέμβουν και οι κεντρικές τράπεζες μέσω αγορών ομολόγων. Η Τράπεζα της Αγγλίας είχε πράξει κάτι αντίστοιχο κατά την κρίση που προκάλεσε ο βρετανικός μίνι προϋπολογισμός το 2022.

Η ΕΚΤ διαθέτει επίσης το εργαλείο TPI, μέσω του οποίου μπορεί να αγοράσει κρατικούς τίτλους για να περιορίσει μια «αδικαιολόγητη και άτακτη» άνοδο του κόστους δανεισμού, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ωστόσο, ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Εμανουέλ Μουλέν έχει προειδοποιήσει ότι θα ήταν λανθασμένο να θεωρείται δεδομένη μια παρέμβαση της ΕΚΤ για την αντιμετώπιση των πιέσεων στα γαλλικά ομόλογα.

Επιστρέφουν οι «bond vigilantes»;

Η άνοδος των αποδόσεων αποδίδεται από πολλούς επενδυτές κυρίως στον συνδυασμό υψηλότερου πληθωρισμού και αυξημένων αναγκών δανεισμού.

Μια πιθανή υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση.

Ωστόσο, για να αποκλιμακωθούν διατηρήσιμα οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λάβουν μέτρα για τη μείωση του χρέους ή την ενίσχυση της ανάπτυξης.

Σε διαφορετική περίπτωση, οι «bond vigilantes», όπως αποκαλούνται οι επενδυτές που απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις από κυβερνήσεις τις οποίες θεωρούν δημοσιονομικά απείθαρχες, είναι πιθανό να παραμείνουν σε εγρήγορση.

Ουσιαστικά, οι αγορές ζητούν μεγαλύτερη αποζημίωση τόσο για τον κίνδυνο του αυξημένου χρέους όσο και για την πιθανότητα ο πληθωρισμός να παραμείνει υψηλότερος για μεγαλύτερο διάστημα.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Στο $1 τρισ. οι επιδοτήσεις καυσίμων – Καμπανάκι ΟΗΕ για το 2027: Στενεύουν τα περιθώρια των κυβερνήσεων για μέτρα στήριξης