Τρισεκατομμύρια δολάρια αναζητούν data centers, chips και ενέργεια, την ώρα που τα κράτη πρέπει να χρηματοδοτήσουν τεράστια ελλείμματα – Πώς η κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί μια νέα αγορά χρέους

Η πρώτη μεγάλη έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης χρηματοδοτήθηκε από μετοχές, venture capital και τους βαθύτατους ισολογισμούς της Big Tech. Η επόμενη χτίζεται με χρέος.

Και το φαινόμεον είναι σε τέτοια κλίμακα ώστε η AI να αρχίζει να ανταγωνίζεται ακόμη και τις κυβερνήσεις για το ίδιο πράγμα: τα τρισεκατομμύρια δολάρια του παγκόσμιου κεφαλαίου.

Σε μια εποχή τεράστιων κρατικών ελλειμμάτων και μαζικών εκδόσεων ομολόγων, η νέα δίψα της Silicon Valley για χρήμα προσθέτει έναν ακόμη ισχυρό παίκτη στη μάχη για χρηματοδότηση – και έναν ακόμη λόγο για τον οποίο οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων δυσκολεύονται να υποχωρήσουν.

Η τελευταία απόδειξη ήρθε από την Broadcom. Οι τράπεζες της Wall Street που συνεργάζονται με τον αμερικανικό όμιλο ημιαγωγών ξεκίνησαν να συγκεντρώνουν χρηματοδότηση 60 δισ. δολαρίων για chips και άλλες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, από τις οποίες θα επωφεληθούν η Anthropic και άλλες εταιρείες.

Το πακέτο περιλαμβάνει 42 δισ. δολάρια senior secured χρηματοδότησης και άλλα 18 δισ. δολάρια junior debt υπό την Blackstone. Εντυπωσιακό; Ναι. Μοναδικό; Κάθε άλλο.

Από τα 60 δισ. στα 3 τρισ. δολάρια

Το Bloomberg έχει υπολογίσει σε περισσότερα από 3 τρισ. δολάρια το κόστος κατασκευής των data centers που απαιτούνται για την ανάπτυξη της AI.

Πρόκειται για ποσό τόσο μεγάλο ώστε ακόμη και οι πλουσιότερες εταιρείες του πλανήτη δεν μπορούν –ή δεν θέλουν– να το χρηματοδοτήσουν αποκλειστικά από τις ταμειακές ροές τους.

Κάπως έτσι η AI, από ιστορία τεχνολογικής καινοτομίας και χρηματιστηριακών αποτιμήσεων, μετατρέπεται ταχύτατα και σε ιστορία πίστωσης.

Η UBS υπολογίζει ότι οι μεγάλοι hyperscalers εμφανίζουν περίπου 808 δισ. δολάρια καταγεγραμμένου χρέους. Αυτό, όμως, είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας.

Εάν προστεθούν περίπου 1,25 τρισ. δολάρια από μισθώσεις που δεν έχουν ακόμη αρχίσει, 1,63 τρισ. από δεσμεύσεις υπηρεσιών, 374 δισ. από δεσμεύσεις σχετικές με την ανάπτυξη data centers και 86 δισ. σε εγγυήσεις και άλλες χρηματοδοτικές υποχρεώσεις – και αφαιρεθούν περίπου 620 δισ. δολάρια σε μετρητά – η προσαρμοσμένη έκθεση πλησιάζει τα 3,5 τρισ. δολάρια.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μεγάλο μέρος αυτής της έκθεσης δεν εμφανίζεται ως συμβατικό εταιρικό χρέος.

Amazon, Alphabet, Meta: Η Big Tech ανακαλύπτει τα ομόλογα

Για χρόνια, οι τεχνολογικοί κολοσσοί μπορούσαν να χρηματοδοτούν την ανάπτυξή τους κυρίως από τις τεράστιες ταμειακές ροές τους.

Η AI αλλάζει αυτή την εξίσωση. Μέσα στο 2026 η Amazon άντλησε 14,5 δισ. ευρώ από την ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων – στη μεγαλύτερη εταιρική έκδοση που έχει πραγματοποιηθεί σε ευρώ – και άλλα 37 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ, σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρικές εκδόσεις στην ιστορία της αμερικανικής αγοράς.

Η Meta προχώρησε σε έκδοση ομολόγων 25 δισ. δολαρίων για να στηρίξει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη των υποδομών AI. Η Alphabet συγκέντρωσε σχεδόν 32 δισ. δολάρια μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, προσφεύγοντας σε διαφορετικές αγορές και νομίσματα. Μία από τις εκδόσεις της είχε μάλιστα διάρκεια 100 ετών – κάτι εξαιρετικά σπάνιο για τεχνολογική εταιρεία.

Και όταν η Oracle βγήκε στην αγορά για 25 δισ. δολάρια, οι προσφορές των επενδυτών ξεπέρασαν τα 129 δισ. δολάρια.

Το μήνυμα ήταν σαφές: προς το παρόν, η Wall Street είναι πρόθυμη να χρηματοδοτήσει το AI boom.

Η επανάσταση του private credit

Το πραγματικά νέο κεφάλαιο, ωστόσο, γράφεται έξω από την παραδοσιακή αγορά εταιρικών ομολόγων. Τον Ιούνιο, Apollo και Blackstone ολοκλήρωσαν χρηματοδότηση περίπου 35 δισ. δολαρίων που συνδέεται με την επέκταση της υπολογιστικής ισχύος της Anthropic – μία από τις μεγαλύτερες συμφωνίες private credit που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ.

Τα κεφάλαια δεν χορηγήθηκαν απευθείας στην Anthropic. Χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικό όχημα –ένα SPV– το οποίο απέκτησε περίπου ένα εκατομμύριο ειδικά AI chips της Google και στη συνέχεια τα εκμισθώνει στην Anthropic.

Οι πληρωμές για τη χρήση της υπολογιστικής ισχύος εξυπηρετούν το χρέος. Έτσι, η εταιρεία αποκτά τεράστια πρόσθετη υπολογιστική δυνατότητα χωρίς το αντίστοιχο ποσό να εμφανίζεται ως συμβατικό χρέος στον δικό της ισολογισμό.

Το μοντέλο θυμίζει περισσότερο χρηματοδότηση αεροσκαφών ή μεγάλων έργων υποδομής παρά τον παραδοσιακό τρόπο με τον οποίο μεγάλωναν οι εταιρείες software.

Τα chips γίνονται εγγύηση

Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη χρηματοοικονομική καινοτομία της νέας εποχής: η υπολογιστική ισχύς μετατρέπεται σε χρηματοδοτήσιμο περιουσιακό στοιχείο.

Τον Σεπτέμβριο, ομάδα δέκα τραπεζών συμφώνησε χρηματοδότηση 22 δισ. δολαρίων για την αγορά TPUs στο πλαίσιο νέου cloud project που συνδέεται με Blackstone και Alphabet.

Το χρέος στηρίζεται στην αξία των ίδιων των chips και στα συμβόλαια των πελατών που θα χρησιμοποιούν την υπολογιστική ισχύ.

Άλλο project data center στη Νεβάδα, συνδεδεμένο με υποδομές Nvidia, άντλησε 4,59 δισ. δολάρια ακόμη και από την αγορά junk bonds.

Το compute αρχίζει έτσι να αποκτά τη δική του αγορά χρηματοδότησης: senior debt, junior debt, private credit, asset-backed τίτλους, leasing και ειδικά επενδυτικά οχήματα.

Από την OpenAI στα $600 δισ. για compute

Η κλίμακα της χρηματοδοτικής πρόκλησης φαίνεται ακόμη καθαρότερα στην περίπτωση της OpenAI.

Η εταιρεία έχει θέσει ως στόχο συνολικές δαπάνες περίπου 600 δισ. δολαρίων για υπολογιστική ισχύ έως το 2030. Το ποσό είναι τεράστιο ακόμη και με τα δεδομένα της Silicon Valley και εξηγεί γιατί η χρηματοδότηση της AI δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο σε venture capital ή στις επενδύσεις των τεχνολογικών ομίλων.

Το ερώτημα σταδιακά αλλάζει. Δεν είναι πλέον μόνο ποιος κατασκευάζει το καλύτερο μοντέλο ή το ταχύτερο chip.

Είναι ποιος μπορεί να εξασφαλίσει το κεφάλαιο που απαιτείται για να παραμείνει στην κούρσα.

Η σκοτεινή πλευρά: «κυκλική» χρηματοδότηση

Όσο περισσότερο περιπλέκεται το σύστημα, τόσο δυσκολότερο γίνεται να διακρίνει κανείς ποιος ακριβώς χρηματοδοτεί ποιον.

Οι κατασκευαστές chips επενδύουν ή χρηματοδοτούν εταιρείες AI. Οι εταιρείες AI χρησιμοποιούν αυτά τα κεφάλαια για να αγοράσουν ή να μισθώσουν chips. Οι cloud providers επενδύουν σε AI labs που στη συνέχεια γίνονται μεγάλοι πελάτες των δικών τους υπηρεσιών.

Το Bloomberg έχει περιγράψει αυτό το πλέγμα ως «circular deals»: ένα δίκτυο αλληλοσυνδεόμενων επενδύσεων, προμηθειών και χρηματοδοτήσεων που μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη όσο η ζήτηση αυξάνεται, αλλά και να μεταδώσει τις ζημιές πολύ ταχύτερα εάν οι σημερινές προσδοκίες για την AI αποδειχθούν υπερβολικές.

Υπάρχει και ιστορικό προηγούμενο. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, κατασκευαστές τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού χρηματοδοτούσαν τους πελάτες τους ώστε να αγοράζουν τον ίδιο τον εξοπλισμό τους. Η έκρηξη των οπτικών ινών στηρίχθηκε στην προσδοκία ότι η ζήτηση για δεδομένα θα αυξανόταν σχεδόν χωρίς όριο.

Η ζήτηση πράγματι αυξήθηκε μακροπρόθεσμα. Αλλά όχι αρκετά γρήγορα για να δικαιολογήσει όλη την υποδομή που είχε κατασκευαστεί και όλο το χρέος που είχε δημιουργηθεί.

Η AI απέναντι από τις κυβερνήσεις

Έχουμε όμως και μία λιγότερο ορατή συνέπεια της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης. Τα τρισεκατομμύρια που χρειάζεται η AI δεν δημιουργούνται σε κενό. Πρέπει να βρεθούν στην ίδια παγκόσμια δεξαμενή αποταμιεύσεων από την οποία δανείζονται και οι κυβερνήσεις.

Και η συγκυρία δύσκολα θα μπορούσε να είναι πιο απαιτητική. Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα και ένα δημόσιο χρέος που έχει ήδη ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια. Η Ευρώπη χρειάζεται κεφάλαια για άμυνα, ενέργεια και υποδομές. Η Ιαπωνία παραμένει μία από τις πλέον υπερχρεωμένες μεγάλες οικονομίες.

Ταυτόχρονα, η τεχνολογική βιομηχανία προσθέτει έναν νέο, τεράστιο λογαριασμό. Data centers, ηλεκτρικά δίκτυα, μονάδες παραγωγής ενέργειας, chips και servers πρέπει να χρηματοδοτηθούν ταυτόχρονα με τα κρατικά ελλείμματα.

Όταν το εταιρικό ομόλογο ανταγωνίζεται το κρατικό

Για τον επενδυτή, η επιλογή είναι τελικά απλή: πού θα τοποθετήσει το επόμενο δολάριο; Σε ένα αμερικανικό κρατικό ομόλογο; Σε ένα ομόλογο της Amazon ή της Alphabet; Σε private credit που χρηματοδοτεί ένα data center; Σε χρέος που εξασφαλισμένο με chips;

Όσο αυξάνεται η προσφορά ελκυστικών εταιρικών τίτλων, τόσο μεγαλύτερη απόδοση πρέπει –όλα τα άλλα ίσα– να προσφέρει και ο κρατικός δανεισμός για να συνεχίσει να προσελκύει κεφάλαια.

Η σχέση δεν είναι μηχανική και η AI δεν είναι βεβαίως ο μοναδικός λόγος για την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων. Πληθωρισμός, πετρέλαιο, δημοσιονομικά ελλείμματα, νομισματική πολιτική και η συρρίκνωση των ισολογισμών των κεντρικών τραπεζών παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.

Αλλά το AI boom προσθέτει κάτι που δεν υπήρχε σε αυτή την κλίμακα πριν από λίγα χρόνια: έναν νέο κολοσσιαίο ανταγωνιστή για κεφάλαιο.

Τα $400 δισ. που αλλάζουν την αγορά ομολόγων

Η επίδραση αρχίζει ήδη να γίνεται ορατή. Οι hyperscalers έχουν αντλήσει πάνω από 400 δισ. δολάρια μέσω ομολόγων παγκοσμίως μέσα στο 2026, καθώς οι επενδύσεις στην AI εκτοξεύονται.

Δεν πρόκειται πλέον για ένα περιθωριακό τμήμα της εταιρικής αγοράς χρέους. Η τεχνολογία μετατρέπεται σε έναν από τους μεγαλύτερους εκδότες νέου χρέους, σε μια περίοδο κατά την οποία και οι κυβερνήσεις αυξάνουν δραματικά τις δικές τους χρηματοδοτικές ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι ένας παγκόσμιος ανταγωνισμός για κεφάλαιο που γίνεται ολοένα εντονότερος.

Και αυτό έχει σημασία ιδιαίτερα για τα μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα: όταν η αγορά γνωρίζει ότι μπροστά της βρίσκονται χρόνια τεράστιων εκδόσεων τόσο από κράτη όσο και από εταιρείες, ζητά υψηλότερη αποζημίωση για να δεσμεύσει τα χρήματά της για δέκα, είκοσι ή τριάντα χρόνια.

Ο λογαριασμός επιστρέφει στα κράτη

Υπάρχει έτσι ένα παράδοξο. Οι κυβερνήσεις θέλουν την AI επειδή προσδοκούν ότι θα αυξήσει την παραγωγικότητα και, μακροπρόθεσμα, την οικονομική ανάπτυξη.

Για να χτιστεί όμως η υποδομή της, η AI απορροφά τεράστιες ποσότητες ιδιωτικού κεφαλαίου σήμερα. Και όσο περισσότερο κεφάλαιο κατευθύνεται σε εταιρικά ομόλογα, private credit και χρηματοδότηση data centers, τόσο ακριβότερη μπορεί να γίνεται –στο περιθώριο– η χρηματοδότηση για όλους τους υπόλοιπους.

Πρώτα απ’ όλα για τον μεγαλύτερο δανειολήπτη της παγκόσμιας οικονομίας: τα κράτη. Οι κυβερνήσεις βρίσκονται έτσι αντιμέτωπες με μια νέα πραγματικότητα. Δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο μεταξύ τους για τα χρήματα των επενδυτών. Ανταγωνίζονται και την ακριβότερη επενδυτική έκρηξη της τεχνολογικής ιστορίας.

Πηγή: naftemporiki.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Anthropic: Προς IPO – μαμούθ πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών – Το μεγάλο τεστ των 100 δισ.