Η κρίση των funds στην Τουρκία και οι 10 σημαντικότεροι επιχειρηματίες και ακαδημαϊκοι στο επίκεντρο της υπόθεσης χειραγώγησης και ξεπλύματος χρήματος

Μια κρίση ρευστότητας στην τουρκική αγορά επενδυτικών funds εξελίχθηκε μέσα σε λίγες ημέρες σε μεγάλη εισαγγελική έρευνα για πιθανή χειραγώγηση της χρηματιστηριακής αγοράς, παράνομες συναλλαγές και ξέπλυμα χρήματος. Στο επίκεντρο βρέθηκαν επιχειρηματίες και στελέχη των ομίλων Pusula, Tera, Hedef και Destek, ενώ μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου οι τουρκικές αρχές είχαν ανακοινώσει 51 προφυλακίσεις.

Η αρχή της κρίσης βρίσκεται στα funds που είχαν συγκεντρώσει μεγάλες θέσεις σε μετοχές χαμηλής διασποράς και περιορισμένης εμπορευσιμότητας. Όταν αυξήθηκαν οι αιτήσεις των επενδυτών για εξαγορά των μεριδίων τους, οι διαχειριστές δυσκολεύτηκαν να ρευστοποιήσουν τις συγκεκριμένες θέσεις. Οι πωλήσεις πίεσαν τις τιμές, προκαλώντας νέες αιτήσεις εξαγοράς και δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο, είχε γράψει το Reuters στην αρχή της κρίσης.

Το πρόβλημα έγινε ιδιαίτερα εμφανές στην Pusula Portföy και στη συνέχεια στην Tera Portföy. Οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε παρεμβάσεις για τη σταθεροποίηση της αγοράς, ενώ η έρευνα επεκτάθηκε από τη λειτουργία των funds στις προσωπικές και επιχειρηματικές συναλλαγές των διοικήσεών τους. Η MASAK, η τουρκική υπηρεσία οικονομικών πληροφοριών, κλήθηκε να εξετάσει μεταξύ άλλων μεταφορές χρημάτων και crypto assets προς το εξωτερικό από το 2024 και μετά, αναφέρει το πρακτορείο Anadolu.

Τι ψάχνουν οι αρχές στην Τουρκία

Σύμφωνα με την τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) και την εισαγγελική έρευνα, στο επίκεντρο βρίσκεται η υποψία ότι ένα δίκτυο προσώπων και εταιρειών χρησιμοποίησε επενδυτικά κεφάλαια και συνδεδεμένες χρηματιστηριακές δραστηριότητες για να επηρεάσει τεχνητά τις τιμές συγκεκριμένων μετοχών. Οι αρχές έχουν εντοπίσει ενδείξεις χειραγώγησης σε μετοχές εταιρειών όπως η Katılımevim, η Destek Finans Faktoring και η Hedef Holding, ενώ η SPK έχει υποβάλει σχετικές καταγγελίες.

Η βασική υπόθεση είναι ότι μέσω συντονισμένων αγοραπωλησιών και της μεγάλης έκθεσης ορισμένων funds σε μετοχές με περιορισμένη διαθέσιμη διασπορά μπορούσε να δημιουργείται τεχνητή ζήτηση και να διατηρούνται οι τιμές σε υψηλά επίπεδα. Όταν, όμως, οι επενδυτές άρχισαν να ζητούν μαζικά την εξαγορά των μεριδίων τους, τα funds αντιμετώπισαν πρόβλημα ρευστότητας και αναγκάστηκαν να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία, προκαλώντας απότομες πιέσεις στην αγορά, σύμφωνα με πληροφορίες από την Hurriyet kai toyw Financial Times.

Παράλληλα, η εισαγγελική έρευνα εξετάζει εάν υπήρξε παράνομη διακίνηση χρημάτων ή περιουσιακών στοιχείων από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, μεταξύ άλλων μέσω μεταφορών χρημάτων και κρυπτονομισμάτων στο εξωτερικό. Η τουρκική εισαγγελία ζήτησε από τη MASAK στοιχεία για τις οικονομικές κινήσεις των διοικήσεων των Pusula, Tera, Hedef και Bulls και των θυγατρικών τους από το 2024 έως σήμερα, συμπεριλαμβανομένων μεταφορών στο εξωτερικό και κινήσεων κρυπτονομισμάτων. Οι έρευνες επεκτάθηκαν και σε συγγενικά πρόσωπα, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπήρξαν μεταφορές περιουσίας μέσω τρίτων

Εμρέ Τεζμέν

Εμρέ Τεζμέν

Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Εμρέ Τεζμέν (Emre Tezmen), πρόεδρος της Tera Yatırım Holding. Ο Τεζμέν έχει οικοδομήσει έναν όμιλο με δραστηριότητες στη χρηματιστηριακή διαμεσολάβηση, στη διαχείριση χαρτοφυλακίων, στο factoring, στην επενδυτική τραπεζική και στη χρηματοοικονομική τεχνολογία.

Συνδέεται επίσης διοικητικά με την Tera Portföy, την Tera Finans Faktoring και την Tera Yatırım Bankası. Συνελήφθη στις 19 Σεπτεμβρίου και προφυλακίστηκε τέσσερις ημέρες αργότερα. Οι αρχές εξετάζουν τις συναλλαγές και τις οικονομικές ροές του ίδιου και άλλων στελεχών της Tera.

Σερντάρ Τουρχάν και Μουχαμέτ Γιαρίζ

Σερντάρ Τουρχάν

Ο Σερντάρ Τουρχάν (Serdar Turhan) είναι πρόεδρος της Pusula Holding. Ξεκίνησε από τον κατασκευαστικό κλάδο και στη συνέχεια στράφηκε στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, συμμετέχοντας μεταξύ άλλων στην ίδρυση της Katılımevim. Η Pusula εξελίχθηκε σε όμιλο με δραστηριότητες στη διαχείριση κεφαλαίων και σε άλλες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Ο Μουχαμέτ Γιαρίζ (Muhammed Yarız) ήταν πρόεδρος της Pusula Portföy και επομένως είχε πιο άμεσο ρόλο στη διαχείριση των funds. Και οι δύο προφυλακίστηκαν. Ο Τουρχάν υποστήριξε ότι μετά τη μεταβίβαση της διοίκησης της Pusula Portföy δεν είχε γνώση των επίμαχων συναλλαγών.

Μουχαμέτ Γιαρίζ

Οι αρχές προχώρησαν επίσης σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με τους δύο άνδρες, καθώς και με τον Τεζμέν, μεταξύ των οποίων αεροσκάφη και γιοτ.

Ναμίκ Κεμάλ Γκιοκάλπ και Αλτούντς Κουμόβα

Ναμίκ Κεμάλ Γκιοκάλπ

Ο Ναμίκ Κεμάλ Γκιοκάλπ (Namık Kemal Gökalp) είναι πρόεδρος της Hedef Holding και της İnfo Yatırım και ένα από τα παλαιότερα στελέχη της τουρκικής αγοράς κεφαλαίων. Έχει πολυετή εμπειρία στις χρηματιστηριακές υπηρεσίες, στην εταιρική χρηματοδότηση και στις επενδύσεις.

Αλτούντς Κουμόβα

Ο Αλτούντς Κουμόβα (Altunç Kumova) είναι πρόεδρος και βασικός μέτοχος της Destek Holding και δραστηριοποιείται στις τουρκικές κεφαλαιαγορές από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Είναι επίσης πρόεδρος της Destek Yatırım Bankası. Και οι δύο εντάχθηκαν στον κύκλο των επιχειρηματιών που προφυλακίστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας.

Εμρέ και Κερέμ Αλκίν

Οι Εμρέ Αλκίν (Emre Alkin) και Κερέμ Αλκίν (Kerem Alkin) ξεχωρίζουν επειδή προέρχονται περισσότερο από τον οικονομικό και ακαδημαϊκό χώρο παρά από την παραδοσιακή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ο Κερέμ Αλκίν είναι οικονομολόγος, καθηγητής και πρώην πρέσβης της Τουρκίας στον ΟΟΣΑ. Είχε θέση ανεξάρτητου μέλους στο διοικητικό συμβούλιο της Tera Yatırım. Ο Εμρέ Αλκίν είχε διοικητικό ρόλο στην Tera Portföy. Και οι δύο συνελήφθησαν και αργότερα υποστήριξαν ότι δεν είχαν ενεργό ρόλο στις επίμαχες χρηματιστηριακές συναλλαγές.

Αλπέρ Οζτούρκ και Ερντίν Οζέλ

Αλπέρ Οζτούρκ

Ο Αλπέρ Οζτούρκ (Alper Öztürk) είναι επαγγελματικό στέλεχος της διαχείρισης κεφαλαίων και από το 2022 ήταν γενικός διευθυντής της Tera Portföy. Η θέση του τον έφερνε πολύ κοντά στην καθημερινή λειτουργία των funds.

Ερντίν Οζέλ

Ο Ερντίν Οζέλ (Erdin Özel) ανέλαβε την προεδρία της Tera Portföy το 2025. Συνελήφθη στις 27 Σεπτεμβρίου, καθώς η έρευνα διευρυνόταν. Μαζί του συνελήφθη και ο διευθύνων σύμβουλος της Tera Portföy, Εμίρ Μουνίρ Σαρπγιενέρ (Emir Münir Sarpyener).

Νιχάτ Κιρμίτζι και η διεύρυνση της υπόθεσης

Ο Νιχάτ Κιρμίτζι (Nihat Kırmızı), πρόεδρος της ασφαλιστικής Doğa Sigorta, είναι ένα ακόμη επιχειρηματικό όνομα που εντάχθηκε στην έρευνα. Η παρουσία του δείχνει ότι οι αρχές εξετάζουν πλέον ένα ευρύτερο δίκτυο επιχειρηματικών και χρηματοοικονομικών σχέσεων και όχι μόνο τις Tera και Pusula.

Στους πρώτους κύκλους των προφυλακίσεων βρέθηκε επίσης ο Ιμπραχίμ Μπεκτσί (İbrahim Bekçi), ενώ η έρευνα επεκτάθηκε στη συνέχεια σε περισσότερα στελέχη των εμπλεκόμενων εταιρειών.

Τι εξετάζει η εισαγγελία

Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι μεγάλες θέσεις των funds σε μετοχές χαμηλής διασπορά ς χρησιμοποιήθηκαν για να δημιουργηθεί τεχνητή εικόνα αξίας. Εάν ένα fund κατέχει μεγάλο μέρος μιας μικρής και μη ρευστής εταιρείας, ακόμη και περιορισμένες συναλλαγές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την τιμή. Η άνοδος της αποτίμησης αυξάνει με τη σειρά της την αξία του fund και μπορεί να προσελκύσει νέα κεφάλαια.

Το σύστημα, όμως, γίνεται ευάλωτο όταν οι επενδυτές ζητούν ταυτόχρονα να αποσύρουν τα χρήματά τους. Τότε οι διαχειριστές πρέπει να πουλήσουν τίτλους που ενδέχεται να μην έχουν αρκετούς αγοραστές. Η κρίση ρευστότητας μπορεί έτσι να μετατραπεί σε απότομη πτώση τιμών.

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας (SPK) είχε ήδη εντοπίσει ασυνήθιστες κινήσεις σε μετοχές χαμηλής διασποράς και είχε επιβάλει περιορισμούς στα funds, είχαν διαπιστώσει πριν μερικές μέρες οι Financial Times. Η σημερινή εισαγγελική έρευνα εξετάζει εάν υπήρξαν συντονισμένες συναλλαγές, χειραγώγηση τιμών, παράνομες μεταφορές χρημάτων ή άλλες παραβιάσεις της νομοθεσίας περί κεφαλαιαγοράς.

Η υπόθεση έχει πλέον λάβει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από μια απλή εταιρική κρίση. Η τουρκική αγορά καλείται να αντιμετωπίσει το ερώτημα κατά πόσο μεγάλα funds μπορούν να επενδύουν σε τίτλους περιορισμένης ρευστότητας χωρίς να δημιουργούνται στρεβλώσεις στις αποτιμήσεις. Και για τους εισαγγελείς το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν αυτές οι στρεβλώσεις ήταν αποτέλεσμα κακής διαχείρισης ή εάν υπήρχε οργανωμένη πρακτική χειραγώγησης.

Μέχρι να ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία, ωστόσο, οι συλλήψεις και οι προφυλακίσεις δεν αποτελούν καταδίκες. Οι κατηγορίες παραμένουν αντικείμενο μιας εν εξελίξει έρευνας.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: ΗΠΑ – Κίνα: Οι λίστες προϊόντων για τη συμφωνία μείωσης δασμών $30 δισ.