Η UBS εκτιμά ότι οι ανησυχίες για τον κίνδυνο του ηθικού κινδύνου (moral hazard) καθιστούν απίθανη μια προληπτική παρέμβαση

Απίθανη θεωρεί η UBS μια άμεση και προληπτική παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη στήριξη των γαλλικών κρατικών ομολόγων, ακόμη και εάν ενταθούν οι πιέσεις στην αγορά. Όπως επισημαίνει στην ανάλυσή της για τις δημοσιονομικές προοπτικές της Γαλλίας, η ΕΚΤ θα χρειαστεί να διαπιστώσει σημαντική επιδείνωση των συνθηκών χρηματοδότησης ή ενδείξεις ευρύτερης μετάδοσης της αναταραχής στην Ευρωζώνη προτού εξετάσει την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Προστασίας της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI).

Η UBS εκτιμά ότι οι ανησυχίες για τον κίνδυνο του ηθικού κινδύνου (moral hazard) καθιστούν απίθανη μια προληπτική παρέμβαση, καθώς μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να περιορίσει την πίεση προς τη γαλλική κυβέρνηση για δημοσιονομική προσαρμογή. Παράλληλα, οι στρατηγικοί αναλυτές της τράπεζας για τα επιτόκια δεν αναμένουν ότι τα περιθώρια αποδόσεων των κρατικών ομολόγων των χωρών της Ευρωζώνης έναντι των γερμανικών θα επιστρέψουν εύκολα στα επίπεδα των αρχών Σεπτεμβρίου.

Στο 5% του ΑΕΠ το έλλειμμα το 2027

Το προσχέδιο του γαλλικού προϋπολογισμού για το 2027 θέτει ως στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ, μέσω ενός πακέτου δημοσιονομικής προσαρμογής ύψους 54 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 1,8% του ΑΕΠ. Τα μέτρα συνδυάζουν τον περιορισμό των δημόσιων δαπανών με φορολογικές αυξήσεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η παράταση της πρόσθετης φορολόγησης των μεγάλων επιχειρήσεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με την UBS, η προβλεπόμενη προσαρμογή δεν επαρκεί για την πλήρη συμμόρφωση με τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως αποτέλεσμα, το δημόσιο χρέος αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, ενώ η Γαλλία πιθανότατα θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από την ευελιξία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς την εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων.

Η πολιτική αβεβαιότητα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027 καθιστά, παράλληλα, το προσχέδιο του προϋπολογισμού σε μεγάλο βαθμό προσωρινό. Η UBS εκτιμά ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση αναλάβει μετά τις εκλογές θα μπορούσε να αναθεωρήσει τον προϋπολογισμό μέσω συμπληρωματικού νομοσχεδίου. Το πιο άμεσο ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν ο προϋπολογισμός θα καταφέρει να εγκριθεί.

Το βασικό σενάριο της τράπεζας προβλέπει ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα επιτρέψουν τελικά την ψήφισή του πριν από το τέλος του έτους, ακόμη και μέσω συνταγματικών διαδικασιών που παρακάμπτουν την παραδοσιακή κοινοβουλευτική ψηφοφορία. Εάν, όμως, δεν επιτευχθεί συμβιβασμός, η χώρα θα μπορούσε να παραμείνει για παρατεταμένο διάστημα σε καθεστώς προσωρινής δημοσιονομικής διαχείρισης, με τον κίνδυνο σημαντικά υψηλότερου ελλείμματος το 2027.

Το σχέδιο Λεπέν και το κόστος της δημοσιονομικής προσαρμογής

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η UBS στα δημοσιονομικά σχέδια της Μαρίν Λεπέν, η οποία προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών. Το πρόγραμμά της συνδυάζει δαπανηρές παρεμβάσεις, όπως η μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης και οι φορολογικές ελαφρύνσεις, με τη δέσμευση για περιορισμό του ελλείμματος τα επόμενα χρόνια.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται ένας «χρυσός δημοσιονομικός κανόνας» και σωρευτικές περικοπές δαπανών ύψους 140 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 4,7% του ΑΕΠ. Η UBS αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τις εκτιμήσεις αυτές, καθώς η υλοποίησή τους θα απαιτούσε μια πρωτοφανή πολυετή δημοσιονομική προσαρμογή. Επιπλέον, μέρος των εξοικονομήσεων θα βασιζόταν σε πολιτικά αμφιλεγόμενα μέτρα, μεταξύ των οποίων η δραστική μείωση της συνεισφοράς της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γιατί η ΕΚΤ δύσκολα θα ενεργοποιήσει τον TPI

Ο Μηχανισμός Προστασίας της Μετάδοσης δημιουργήθηκε από την ΕΚΤ το 2022, με στόχο να διασφαλίζει την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης. Παρέχει τη δυνατότητα αγορών κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, χωρίς προκαθορισμένους περιορισμούς ως προς τους τίτλους που μπορούν να αγοραστούν, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας.

Όπως υπενθυμίζει η UBS, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει διευκρινίσει ότι ακόμη και χώρες που βρίσκονται σε Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος μπορούν να είναι επιλέξιμες για τον μηχανισμό, εφόσον συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού πλαισίου και εφαρμόζουν τα μέτρα προσαρμογής που τους έχουν ζητηθεί.

Η Γαλλία θα μπορούσε, επομένως, να εξακολουθεί να πληροί αυτό το κριτήριο, καθώς, παρά την υπαγωγή της στη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος, η κυβέρνηση έχει μέχρι στιγμής κινηθεί σύμφωνα με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική προσαρμογή.

Ωστόσο, καθοριστική είναι και η προϋπόθεση ότι ο μηχανισμός προορίζεται για χώρες που αντιμετωπίζουν επιδείνωση των συνθηκών χρηματοδότησης η οποία δεν δικαιολογείται από τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη τους. Εάν η διεύρυνση της διαφοράς απόδοσης των γαλλικών ομολόγων (OAT) έναντι των γερμανικών αποδοθεί στον πολιτικό κίνδυνο, στις δημοσιονομικές ανησυχίες ή σε αδυναμία συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις προσαρμογής, η έγκριση της ενεργοποίησης του TPI από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα είναι, κατά την εκτίμηση της UBS, δύσκολη.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ

Για τον λόγο αυτό, η τράπεζα θεωρεί ότι οι πιέσεις στην αγορά θα πρέπει να ενταθούν σημαντικά σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα προκειμένου να εξεταστεί μια τέτοια παρέμβαση. Η απόφαση δεν θα εξαρτηθεί από ένα συγκεκριμένο επίπεδο του spread των γαλλικών ομολόγων, αλλά από ένα ευρύτερο σύνολο δεικτών που αποτυπώνουν τις συνθήκες χρηματοδότησης στην Ευρωζώνη.

Η ΕΚΤ θα αξιολογήσει, μεταξύ άλλων, εάν η αναταραχή στη γαλλική αγορά ομολόγων επηρεάζει το κόστος χρηματοδότησης των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και των τραπεζών, καθώς και εάν υπάρχουν ενδείξεις μετάδοσης των πιέσεων στις αγορές κρατικού χρέους άλλων χωρών. Σύμφωνα με την UBS, δεν αποκλείεται, μάλιστα, η ΕΚΤ να επιλέξει να στηρίξει πρώτα άλλες χώρες που θα επηρεαστούν από τη μετάδοση της κρίσης και όχι να παρέμβει απευθείας στη Γαλλία.

Επιπλέον, εάν εμφανιστούν ενδείξεις πιέσεων στη χρηματοδότηση των τραπεζών, η ΕΚΤ θα μπορούσε να εξετάσει αρχικά άλλα εργαλεία, όπως οι πράξεις πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (LTRO), για την ενίσχυση της ρευστότητας στην τραπεζική αγορά.

Γιατί δεν αποτελεί λύση το πρόγραμμα OMT

Η UBS εξετάζει και το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του προγράμματος Outright Monetary Transactions (OMT), το οποίο δημιουργήθηκε το 2012, κατά τη διάρκεια της κρίσης δημόσιου χρέους της Ευρωζώνης, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.

Η συγκεκριμένη επιλογή, ωστόσο, θα απαιτούσε την υπαγωγή της χώρας σε κατάλληλο πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, με αυστηρούς και αποτελεσματικούς όρους. Το πρόγραμμα θα μπορούσε να λάβει είτε τη μορφή πλήρους προγράμματος μακροοικονομικής προσαρμογής είτε προληπτικής πιστωτικής γραμμής, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Μια τέτοια διαδικασία θα είχε σημαντικό πολιτικό κόστος, γεγονός που, κατά την UBS, καθιστά εξαιρετικά απίθανο το ενδεχόμενο να ζητήσει η γαλλική κυβέρνηση την ενεργοποίηση του OMT. Άλλωστε, ο συγκεκριμένος μηχανισμός δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ από τη δημιουργία του.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Τουρισμός: Καμπανάκι ACTTA για υψηλή εξάρτηση από μόλις δύο αγορές