Η διαδικασία επιβολής και είσπραξης εξωδίκων προστίμων για τροχαίες παραβάσεις οι οποίες έχουν καταγραφεί από το Σύστημα Φωτοεπισήμανσης βρέθηκε και πάλι στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης στη Βουλή, με καταγγελίες για πρακτικές εκτός νομοθετικού πλαισίου και πιέσεις προς τους πολίτες να πληρώσουν με κάθε τρόπο. Άλλοι έκαναν λόγο για «εκφοβισμό» των πολιτών και παράνομες μεθόδους, ενώ υπήρξαν και φωνές που υπερασπίστηκαν τη χρήση της πλατφόρμας, χαρακτηρίζοντάς την ως «εργαλείο ενημέρωσης».
«Παρέκαμψαν το γράμμα του νόμου»
Σε δηλώσεις του το πρωί της Πέμπτης στο κρατικό ραδιόφωνο, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ και μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, Άριστος Δαμιανού, άσκησε δριμεία κριτική στη μέθοδο που ακολουθήθηκε, κάνοντας λόγο για πρακτικές εκτός νομικού πλαισίου και εκφοβισμό των πολιτών. Όπως ανέφερε, η νομοθεσία προνοεί σαφή διαδικασία για την επίδοση εξωδίκων: ο πολίτης λαμβάνει ειδοποίηση για συστημένη επιστολή, την παραλαμβάνει και κατόπιν αποφασίζει αν θα πληρώσει το πρόστιμο ή θα προσφύγει στο δικαστήριο.
«Παρακάμπτοντας όλη αυτή τη διαδικασία και εντελώς έξω από το γράμμα του νόμου έστησαν μια πλατφόρμα, μέσα από την οποία προειδοποιούσαν με ποινική δίωξη τους πολίτες αν μέχρι τέλος του μήνα δεν πλήρωναν τα εξώδικά τους. Μέσα από το ευτράπελο να καλούνται οι πολίτες να διερευνήσουν κατά πόσο έχουν εξώδικο, είχαμε πει πριν 3 βδομάδες στη Βουλή, στην Αστυνομία και στα συναρμόδια Υπουργεία Δικαιοσύνης και Μεταφορών ότι αυτό το πράγμα είναι απαράδεκτο, δεν προνοείται από τη νομοθεσία και, όπως προέκυψε χθες, το έκαναν σε μία προσπάθεια να εισπράξουν ό,τι μπορούσαν να εισπράξουν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο βουλευτής του ΑΚΕΛ.
«Αυτό το πράγμα δεν είναι πτυχή που σε ένα κράτος δικαίου πρέπει να υφίσταται. Εφαρμόζονται νόμοι και οι πολίτες πρέπει να συμμορφώνονται, αλλά και τα κράτη και οι διοικήσεις πρέπει διπλά να συμμορφώνονται με τους νόμους», σημείωσε ο κ. Δαμιανού, προσθέτοντας πως η ίδια η Νομική Υπηρεσία δεν είχε καν ερωτηθεί πριν τη λήψη αυτών των αποφάσεων.
Μην τα ψάχνετε, θα σας βρουν στο αεροδρόμιο
Ακόμα πιο ανησυχητικά, σύμφωνα με τον βουλευτή του ΑΚΕΛ, είναι τα όσα ακούγονται για αποστολή λίστας με ανεξόφλητα εξώδικα στα αεροδρόμια, ώστε οι παραβάτες να εντοπίζονται κατά την αναχώρησή τους. «Αν ο Άριστος Δαμιανού με την οικογένειά του πηγαίνει στο εξωτερικό ή ένας επαγγελματίας σε ένα ταξίδι, να τον παίρνουν εκεί κάπου στο πλάι, πίσω από την ουρά, να λοιδωρείται ένας άνθρωπος που ενδεχομένως να μην γνωρίζει κιόλας ότι έχει εξώδικο και να του λένε πρέπει να πληρώσεις αυτό το πράγμα». Όπως σημείωσε, αυτή η πρακτική είναι αντίθετη όχι μόνο με τον νόμο περί φωτοεπισήμανσης, αλλά και με τις συνταγματικές επιταγές. «Μόνο με εντάλματα δικαστηρίου γίνονται αυτά τα πράγματα. Δεν μπορεί ένα εξώδικο για το οποίο πιθανόν να μην υπάρχει καν γνώση να ταπεινώνουμε πολίτες με αυτόν τον τρόπο ή να εξαναγκάζουμε μια οικογένεια που είχε ένα μπάτζετ για να πάει διακοπές να τα πληρώνει εκεί, στα σημεία εξόδου».
Το παράδοξο της επίδοσης
Ερωτηθείς για τις προειδοποιήσεις για ποινικές διώξεις, ο κ. Δαμιανού σχολίασε ότι χθες ξεκαθαρίστηκε πως δεν ήταν αλήθεια και επρόκειτο για εκφοβισμό των πολιτών. «Και δεν μπορεί το κράτος να βασίζεται στον φόβο για να εισπράξει χρήματα». Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ποινικές διώξεις, διότι υπάρχει το εξής παράδοξο: «Από τη μια μας λένε ότι δεν παραλαμβάνονται οι συστημένες επιστολές γιατί δεν βρίσκουν τους πολίτες για να τους δώσουν την ειδοποίηση, αλλά για κατηγορητήριο θα τους έβρισκαν να τους το επιδώσουν».
Μια πρακτική εκτός κράτους δικαίου
Δεύτερον, η διαδικασία που ακολουθήθηκε για τα υφιστάμενα εξώδικα δεν μπορεί, μέσω της απειλής που προβάλλεται από την πλατφόρμα, να οδηγήσει σε ποινική δίωξη. Αν κάποιος δεν έχει λάβει επίσημη ειδοποίηση και δεν γνωρίζει ότι του έχει επιβληθεί πρόστιμο, δεν μπορεί να θεωρηθεί υπαίτιος για μη πληρωμή, εξηγεί ο κ. Δαμιανού. Παρ’ όλα αυτά, στην πλατφόρμα έχουν συμπεριληφθεί προειδοποιήσεις περί ποινικών συνεπειών. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Δαμιανού, «ακόμα και σήμερα, στην επίσημη ιστοσελίδα της Δημοκρατίας υπάρχει αυτή η απειλή, ότι αν δεν προχωρήσετε μέχρι τις τάδε του μήνα, θα σχηματιστεί ποινικός φάκελος και θα διωχθείτε ποινικά (βλ. εικόνα). Αυτά δεν είναι σωστά πράγματα, δεν είναι στοιχεία ενός κράτους δικαίου, είναι κάτι πολύ διαφορετικό που δεν θέλω να το χαρακτηρίσω».
«Δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ποινική δίωξη με βάση αυτήν την πλατφόρμα και το γνωρίζουν πολύ καλά, τους το είπε και η Νομική Υπηρεσία και εντούτοις επιμένουν σε μια λογική να εισπράξουν χρήματα».
Η πλατφόρμα είναι απλώς εργαλείο ενημέρωσης, λέει ο Μ. Μουσιούττας
Από την άλλη πλευρά, ο βουλευτής της ΔΗΠΑ – Συνεργασία, Μαρίνος Μουσιούττας, επίσης σε δηλώσεις του στο κρατικό ραδιόφωνο, υπερασπίστηκε τη χρήση της πλατφόρμας, εκφράζοντας κάθετη διαφωνία με τις απόψεις του Άριστου Δαμιανού. Όπως εξήγησε, η νομοθεσία προβλέπει ότι αν ο παραβάτης δεν ανταποκριθεί στην προσπάθεια επίδοσης του εξωδίκου, τότε η Αστυνομία έχει το δικαίωμα να παραπέμψει την υπόθεση στη Γενικής Εισαγγελία, που θα αποφασίσει αν θα κινηθεί δικαστική διαδικασία.
«Και ας μην μπλέκουμε την πλατφόρμα με αυτά που είπα προηγουμένως. Η πλατφόρμα ξεκαθάρισε ότι δημιουργήθηκε ως ένα εργαλείο ενημέρωσης και μόνο των πολιτών», σημείωσε. «Αυτό το εργαλείο είναι ένα υποβοηθητικό μέσο».
Διαβάστε επίσης: Ψηλότερο αφορολόγητο «καταΚεραυνώνεται» και «πράσινα πυρά» στους προηγούμενους