Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος πάροχος αναπτυξιακής βοήθειας παγκοσμίως, ωστόσο η μείωση των κονδυλίων και η επιβράδυνση προς τον στόχο του 0,7% του GNI αναδεικνύουν τις αυξανόμενες πιέσεις σε ένα κρίσιμο εργαλείο διεθνούς πολιτικής.

Του Δρ. Μαρίνου Παπαϊωακείμ*

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ο μεγαλύτερος πάροχος αναπτυξιακής βοήθειας παγκοσμίως. Ωστόσο, τα πλέον πρόσφατα δεδομένα καταδεικνύουν ένα σύστημα που βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση.

Το 2024, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της παρείχαν συλλογικά περίπου 88,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε Επίσημη Αναπτυξιακή Βοήθεια (Official Development Assistance – ODA), διατηρώντας περίπου το 42% της παγκόσμιας βοήθειας (European External Action Service, 2025). Το ποσό αυτό συνιστά μείωση σε σύγκριση με τα 95,9 δισεκατομμύρια ευρώ του 2023 (Council of the European Union, 2024), υποδηλώνοντας μια σαφή πτωτική τάση. Σε θεσμικό επίπεδο, οι οργανισμοί της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, διέθεσαν περίπου 27,7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 (Organisation for Economic Co-operation and Development, 2025).

Το παγκόσμιο πλαίσιο εμφανίζεται ακόμη πιο ανησυχητικό. Η συνολική αναπτυξιακή βοήθεια εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε μεταξύ 212 και 214 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024, ενώ οι πρώτες προβλέψεις για το 2025 υποδεικνύουν περαιτέρω υποχώρηση στα 174,3 δισεκατομμύρια δολάρια — μείωση της τάξης του 23%, η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί (Organisation for Economic Co-operation and Development, 2025).

Εντός της ΕΕ, η πρόοδος προς τον διαχρονικό στόχο διάθεσης του 0,7% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (Gross National Income – GNI) για αναπτυξιακή βοήθεια παραμένει περιορισμένη. Ο σχετικός δείκτης μειώθηκε περίπου στο 0,47% το 2024, με αρκετά κράτη μέλη να αναθεωρούν προς τα κάτω τις δεσμεύσεις τους (CONCORD Europe, 2025). Παρά τις πιέσεις αυτές, η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ διατηρεί τη στρατηγική και διαρθρωτική της σημασία. Συνδυάζει χρηματοδοτική στήριξη με προώθηση μεταρρυθμίσεων διακυβέρνησης, ενίσχυση θεσμών και ανάπτυξη μακροπρόθεσμων συνεργασιών, εδραιώνοντας τον ρόλο της Ένωσης ως βασικού παράγοντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διεθνή σταθερότητα.

Το έργο  «Προς μια ανοιχτή, δίκαιη και βιώσιμη Ευρώπη στον κόσμο – Πρόγραμμα Προεδρίας της ΕΕ 2024–2026» συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υλοποιείται από τους Global Focus, Grupa Zagranica, CARDET και CONCORD, την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και διεθνούς συνεργασίας. Αριθμός έργου: 2024/459-484. Το περιεχόμενο αυτής της δημοσίευσης αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του CARDET και δεν αντικατοπτρίζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναφορές:

• European External Action Service (2025), Annual Report
• Council of the European Union (2024), ODA Report
• Organisation for Economic Co-operation and Development (2025), Development Co-operation Data
• CONCORD Europe (2025), AidWatch Report

*Επικεφαλής Στρατηγικών Συνεργασιών και Ανάπτυξης, CARDET