Offcanvas
Offcanvas
Η αποκλιμάκωση του Brent δεν περνά με την ίδια ταχύτητα στις τιμές των καυσίμων, καθώς περιορισμένη διυλιστική παραγωγή, χαμηλά αποθέματα και ισχυρή ζήτηση διατηρούν ακριβά ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα και εκτοξεύουν τα περιθώρια κέρδους
Η μεγάλη υποχώρηση των διεθνών τιμών του αργού δημιουργεί την εντύπωση ότι η ενεργειακή πίεση θα έπρεπε να έχει ήδη αρχίσει να υποχωρεί αισθητά για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Στην πραγματικότητα, όμως, η αγορά πετρελαίου έχει χωριστεί σε δύο διαφορετικές ταχύτητες. Το Brent έχει απομακρυνθεί σημαντικά από τα υψηλά της κρίσης, αλλά οι τιμές του ντίζελ, της βενζίνης και των αεροπορικών καυσίμων παραμένουν πολύ πιο ανθεκτικές.
Το Brent κινείται πλέον κοντά στα 88 δολάρια το βαρέλι, περίπου 30% χαμηλότερα από τα 126 δολάρια που είχε αγγίξει στην κορύφωση της πολεμικής έντασης με το Ιράν. Παρά την αποκλιμάκωση, όμως, το κόστος των τελικών καυσίμων δεν έχει ακολουθήσει ανάλογη πορεία.
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον τόσο στην επάρκεια του αργού όσο στην ικανότητα του παγκόσμιου συστήματος να το μετατρέπει σε καύσιμα. Ακόμη και μια συμφωνία αποκλιμάκωσης ή η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να πιέσει χαμηλότερα το Brent, χωρίς όμως να εγγυάται αντίστοιχη και άμεση πτώση των τιμών στην αντλία.
Το στενό σημείο στα διυλιστήρια
Η βασική αδυναμία βρίσκεται στη διυλιστική παραγωγή. Οι χώρες του Κόλπου διαθέτουν αγωγούς που επιτρέπουν σε ένα μέρος του αργού να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ. Για το ντίζελ, τη βενζίνη και τα υπόλοιπα διυλισμένα προϊόντα, όμως, οι εναλλακτικές επιλογές είναι σαφώς πιο περιορισμένες.
Η παραγωγή των διυλιστηρίων της Μέσης Ανατολής παρέμεινε κατά περίπου 2,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερη από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο κατά το δεύτερο τρίμηνο. Στο τρίτο τρίμηνο, το έλλειμμα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να κινείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, περίπου στα 2,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η πίεση δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή. Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν οδηγήσει τη δραστηριότητα των ρωσικών διυλιστηρίων κοντά σε χαμηλά δύο δεκαετιών, μειώνοντας περαιτέρω τις διαθέσιμες ποσότητες στην παγκόσμια αγορά.
Παράλληλα, οι χαμηλότερες κινεζικές εξαγωγές καυσίμων αφαιρούν ακόμη μία σημαντική πηγή προσφοράς. Έτσι, ακόμη και εάν αυξηθεί η διαθεσιμότητα αργού, η δυνατότητα παραγωγής και εξαγωγής έτοιμων καυσίμων παραμένει περιορισμένη.
Η μεγαλύτερη πίεση στο ντίζελ
Το σοβαρότερο πρόβλημα εντοπίζεται στο ντίζελ, το οποίο παραμένει κρίσιμο για τις εμπορευματικές μεταφορές, τη γεωργία, τη βιομηχανία και μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού στόλου οχημάτων.
Τον Ιούλιο, οι εξαγωγές από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και τους μεγάλους ασιατικούς προμηθευτές ήταν μειωμένες κατά περίπου 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Η ποσότητα αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου από το οποίο εξαρτώνται πολλές εισαγωγικές οικονομίες.
Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς τα αποθέματα gasoil στον κόμβο Άμστερνταμ – Ρότερνταμ – Αμβέρσα βρίσκονται περίπου 24% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Ακόμη πιο πιεσμένη είναι η κατάσταση στα αεροπορικά καύσιμα, όπου τα αποθέματα υπολείπονται κατά 39% του μέσου όρου. Με περιορισμένα αποθέματα ασφαλείας, οποιαδήποτε νέα διαταραχή στη ροή προϊόντων μπορεί να οδηγήσει γρήγορα σε νέες αυξήσεις.
Τριπλάσια περιθώρια διύλισης
Η άλλη όψη της κρίσης είναι η εντυπωσιακή ενίσχυση της κερδοφορίας των διυλιστηρίων.
Η διαφορά μεταξύ της τιμής του ευρωπαϊκού ντίζελ και του Brent, βασικός δείκτης για το περιθώριο που αποκομίζει μια μονάδα από τη μετατροπή του αργού σε καύσιμο, έχει σχεδόν τριπλασιαστεί από την αρχή του έτους.
Από περίπου 25 δολάρια το βαρέλι έχει πλέον ξεπεράσει τα 70 δολάρια, δημιουργώντας εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για τις εταιρείες διύλισης.
Στα αεροπορικά καύσιμα, οι υψηλότερες τιμές μπορούν εν μέρει να περιορίσουν τη ζήτηση, καθώς κάποιοι καταναλωτές ενδέχεται να μειώσουν τα προαιρετικά ταξίδια. Στο ντίζελ, όμως, η δυνατότητα προσαρμογής είναι μικρότερη. Φορτηγά, αγροτικά μηχανήματα και βιομηχανικές δραστηριότητες δεν μπορούν εύκολα να περιορίσουν την κατανάλωσή τους.
Η πίεση έχει ήδη φθάσει στην αντλία. Τον Ιούλιο, η τιμή του ντίζελ στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές ήταν περίπου 20% υψηλότερη από τον Φεβρουάριο, παρά τη σαφή υποχώρηση της τιμής του αργού.
Ράλι στις μετοχές των διυλιστηρίων
Η ίδια απόκλιση καταγράφεται και στις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις. Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, οι μετοχές των Valero Energy, Marathon Petroleum και Phillips 66 έχουν καταγράψει μέση άνοδο περίπου 66%.
Αντίθετα, οι μεγάλοι ολοκληρωμένοι πετρελαϊκοί όμιλοι, όπως ExxonMobil, Chevron, Shell, BP και TotalEnergies, έχουν ενισχυθεί κατά μέσο όρο μόλις 8%.
Η διαφορά αντανακλά τα διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα. Οι εταιρείες διύλισης κερδίζουν άμεσα από τα υψηλά περιθώρια επεξεργασίας, ενώ οι μεγάλοι πετρελαϊκοί όμιλοι παραμένουν περισσότερο εκτεθειμένοι στην τιμή του ίδιου του αργού.
Καθυστερημένη ανακούφιση για τους καταναλωτές
Νέα διυλιστήρια και επεκτάσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων στην Ασία, στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική αναμένεται να προσθέσουν δυναμικότητα. Ωστόσο, η παγκόσμια αγορά αντιμετώπιζε προβλήματα ισορροπίας ακόμη και πριν από την πολεμική κρίση.
Η ζήτηση για διυλισμένα καύσιμα αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στην επόμενη τριετία, ενώ η καθαρή προσθήκη νέας παραγωγικής δυναμικότητας υπολογίζεται σε μόλις 1,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Την ίδια στιγμή, η κατασκευή ενός νέου διυλιστηρίου μπορεί να χρειαστεί οκτώ έως δέκα χρόνια.
Ακόμη και μια συμφωνία με το Ιράν, επομένως, θα μπορούσε να αφαιρέσει γρήγορα μέρος του γεωπολιτικού ασφαλίστρου από το Brent, αλλά δεν μπορεί να αποκαταστήσει άμεσα τις μονάδες που έχουν υποστεί ζημιές ούτε να γεμίσει σε λίγες εβδομάδες τα μειωμένα αποθέματα.
Για τους οδηγούς και τις επιχειρήσεις, η βασική συνέπεια είναι σαφής: φθηνότερο πετρέλαιο δεν σημαίνει αυτομάτως φθηνότερο καύσιμο. Για τα διυλιστήρια, αντίθετα, η καθυστέρηση αυτή παρατείνει μια περίοδο εξαιρετικά υψηλών περιθωρίων κέρδους.
Πηγή: newmoney.gr
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
