Ο χάρτης των ενοικίων σε όλες τις πόλεις, οι μόλις 207 θέσεις για περίπου 7.000 φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και οι εναλλακτικές λύσεις που αναπτύσσει το ΤΕΠΑΚ

Η στέγαση αποτελεί σημαντική μεταβλητή που επηρεάζει το συνολικό κόστος των φοιτητικών ετών, ιδιαίτερα σε μία περίοδο κατά την οποία οι τιμές των ενοικίων βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα και αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Πλέον, η επιλογή πανεπιστημίου, για αρκετούς φοιτητές και τις οικογένειες, δεν εξαρτάται μόνο από το ακαδημαϊκό πρόγραμμα αλλά και από το κατά πόσο είναι εφικτό να καλυφθεί το κόστος διαμονής και γενικότερα το κόστος σπουδών.

Το Economy Today, αξιοποιώντας στοιχεία από την Total Valuations, καθώς και πληροφορίες από τους εκπροσώπους φοιτητών, χαρτογράφησε το κόστος της φοιτητικής στέγης στις πόλεις της Κύπρου. Ειδικότερα, καταγράφονται οι τιμές στην ελεύθερη αγορά, αλλά και οι υπόλοιπες διαθέσιμες λύσεις στέγασης.

Λευκωσία: Οι τιμές στις περιοχές των πανεπιστημίων

Στη Λευκωσία οι τιμές ενοικίων διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Οι ενδεικτικές τιμές στην ελεύθερη αγορά, σύμφωνα με τα στοιχεία της Total Valuations, διαμορφώνονται ως εξής:

Έγκωμη – Στρόβολος:

-Εστίες και στούντιο: €650 – €700.

- Διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου: €750.

- Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €1.100.

 Αγλαντζιά:

-Εστίες και στούντιο: €575 – €650.

-Διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου: €650.

-Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €900.

Ο Πρόεδρος της Προοδευτικής Κ.Φ. του Πανεπιστημίου Κύπρου, Βασίλης Θεοδώρου, μιλώντας στο Economy Today, ανέφερε ότι η τάση για συγκατοίκηση αυξήθηκε σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, σε μία προσπάθεια να περιοριστεί το κόστος στέγασης. Παράλληλα, όπως σημείωσε, η ακρίβεια στα ενοίκια αναγκάζει ολοένα και περισσότερους φοιτητές να μην ενοικιάζουν αλλά να επιλέγουν να μετακινούνται καθημερινά προς τη Λευκωσία από τις επαρχίες διαμονής τους, ακόμη και από τη Λεμεσό, τη Λάρνακα και την Πάφο. Πρόσθεσε, ότι αρκετοί είναι οι φοιτητές που εργάζονται προκειμένου να καλύπτουν οι ίδιοι ένα μέρος των εξόδων τους.

Ελάχιστες οι εστίες στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

Οι δημόσιες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Κύπρου είναι ιδιαίτερα περιορισμένες ως προς τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, με αποτέλεσμα να προσφέρονται με το σταγονόμετρο και κάτω από αυστηρά κοινωνικοοικονομικά κριτήρια.

Συγκεκριμένα, το Πανεπιστήμιο Κύπρου διαθέτει συνολικά 207 διαθέσιμες εστίες για περίπου επτά χιλιάδες φοιτητές. Από αυτές, οι 100 θέσεις θα διατεθούν φέτος σε νεοεισερχόμενους φοιτητές.

Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του Προϊστάμενου της Υπηρεσίας Σπουδών και Φοιτητικής Μέριμνας του Πανεπιστημίου Κύπρου, Κλεάνθη Πισσαρίδη, υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον για τις εστίες, αλλά επειδή η κατανομή γίνεται στη βάση κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων, είναι περιορισμένα τα άτομα τα οποία πληρούν τις προϋποθέσεις (δηλώσεις στο ΚΥΠΕ, 10 Αυγούστου).

«Αναγνωρίζουμε ότι η ζήτηση είναι μεγαλύτερη. Προσπαθούμε να βοηθήσουμε εκεί και όπου μπορούμε. Και αναμένουμε ότι συνολικά θα επιλυθεί το θέμα με τη στέγαση όταν κτιστούν οι εστίες του Πανεπιστημίου Κύπρου, για τις οποίες είμαστε σε διαβούλευση μαζί με το Υπουργείο Οικονομικών. Είμαστε στο στάδιο διαβούλευσης μαζί με την πολιτεία για τις μελέτες που απαιτούνται πριν να ξεκινήσουμε. Ελπίζουμε ότι εάν προχωρήσει άμεσα αυτή η διαδικασία ο χρόνος κατασκευής θα είναι περίπου δύο χρόνια τουλάχιστον για την πρώτη φάση των εστιών για να υπάρχουν κάποια δωμάτια διαθέσιμα», είπε συγκεκριμένα.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Προοδευτικής Κ.Φ. του Πανεπιστημίου Κύπρου, Βασίλης Θεοδώρου, σε δηλώσεις του στο Economy Today, υποστήριξε ότι, η καθυστέρηση της υλοποίησης της β’ φάσης των εστιών που βρίσκεται για χρόνια στα χαρτιά, επιβαρύνει ολοένα και περισσότερο τους φοιτητές.

«Πολλοί φοιτητές αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες και παρότι πληρούν κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν θέση στις εστίες, καθώς οι διαθέσιμες θέσεις δεν επαρκούν. Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της Β΄ φάσης των φοιτητικών εστιών δυσκολεύει ολοένα και περισσότερο τους φοιτητές. Χρειάζεται πολιτική βούληση από την Κυβέρνηση και τα αρμόδια Υπουργεία, ώστε να προχωρήσει η υλοποίηση της Β’ φάσης των εστιών, να αυξηθούν οι διαθέσιμες θέσεις και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μείωση των τιμών των ενοικίων. Μόνο έτσι μπορούμε να μιλάμε για ένα πραγματικά δημόσιο πανεπιστήμιο, στο οποίο η οικονομική δυνατότητα δεν θα αποτελεί εμπόδιο για τη φοίτηση», δήλωσε ο Βασίλης Θεοδώρου στο Economy Today.

Καταληκτικά, εξήγησε ότι, η προσθήκη ενός αριθμού θέσεων στις δημόσιες φοιτητικές εστίες θα μπορούσε, πέρα από την άμεση στήριξη των φοιτητών, να συμβάλει και στη μείωση των τιμών στην ελεύθερη αγορά, αφού θα ενισχυθεί η προσφορά.

Λεμεσός: Η ακριβότερη πόλη και οι εναλλακτικές λύσεις

Η Λεμεσός εξακολουθεί να διατηρεί τον τίτλο της «πρωτεύουσας της ακριβής στέγασης», με το κόστος να βρίσκεται αισθητά υψηλότερο σε σύγκριση με τις άλλες πόλεις.

Στην ελεύθερη αγορά, όπως δείχνουν οι αριθμοί της Total Valuations, τα ενοίκια διαμορφώνονται ως εξής:

Λεμεσός – ελεύθερη αγορά: 

-Διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου: €1.200.

-Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €1.900.

Την ίδια ώρα, οι φοιτητές του ΤΕΠΑΚ έχουν στη διάθεσή τους εναλλακτικές επιλογές μέσω των φοιτητικών εστιών, αλλά και μέσω συνεργασιών του πανεπιστημίου με την ιδιωτική αγορά. Ειδικότερα, η Φοιτητική Ένωση του ΤΕΠΑΚ, σε συνεργασία με το Γραφείο Στέγασης του Πανεπιστημίου, ανέπτυξαν Δίκτυο Ιδιωτικών Διαμερισμάτων, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών και την εξασφάλιση πιο προσιτών επιλογών στέγασης σε σχέση με τα επίπεδα που επικρατούν στην ελεύθερη αγορά. Για παράδειγμα, η ενδεικτική τιμή για ένα δυάρι διαμέρισμα μέσω του δικτύου, είναι στα €1.500, έναντι περίπου €1.900 στην ελεύθερη αγορά.

Λεμεσός – Εστίες ΤΕΠΑΚ:

-Κοινωνικό ενοίκιο: €350 (δηλαδή με μοριοδότηση αλλά και για τους νεοεισερχόμενους φοιτητές).

-Κανονικό ενοίκιο:  €550 (χωρίς μοριοδότηση).

Όσοι φοιτητές δεν εξασφαλίζουν εστία είναι αυτόματα δικαιούχοι επιδόματος ενοικίου από το ΤΕΠΑΚ, που ανέρχεται στα €250.Το συγκεκριμένο επίδομα προσφέρεται για περίοδο 10 μηνών στους πρωτοετείς προπτυχιακούς φοιτητές. Για τα επόμενα χρόνια η παραχώρηση επιδόματος ενοικίου (€250 ανά μήνα) γίνεται στη βάση κοινωνικοοικονομικών κριτηρίων. 

Λεμεσός – Δίκτυο Ιδιωτικών Διαμερισμάτων ΤΕΠΑΚ:

-Στούντιο €600 - €700.

-Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €1.100.

-Διαμέρισμα τριών υπνοδωματίων: €1.500.

Ο Πρόεδρος της Φοιτητικής Ένωσης του ΤΕΠΑΚ (ΦΕΤΕΠΑΚ), Αρσένιος Σάββα, μιλώντας στο Economy Today, εξήγησε ότι, μέσω του Δικτύου Ιδιωτικών Διαμερισμάτων, καταβάλλεται προσπάθεια ώστε οι φοιτητές να έχουν πρόσβαση σε κατοικίες με όσο το δυνατόν πιο συγκρατημένα ενοίκια.

«Εννοείται ότι μας κτυπούν την πόρτα ιδιοκτήτες που επιθυμούν να ενοικιάσουν το ακίνητό τους σε υψηλότερο ποσό, όμως αν δεν είναι διατεθειμένοι να το προσαρμόσουν, μένουν εκτός του Δικτύου», ανέφερε επίσης.

Παρά ταύτα, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει φέτος το Δίκτυο Ιδιωτικών Διαμερισμάτων είναι η περιορισμένη διαθεσιμότητα.

«Φέτος, κατά τη διαδικασία προσέγγισης ιδιοκτητών ιδιωτικών διαμερισμάτων, διαπιστώνουμε ότι μεγάλο μέρος των ακινήτων έχει είτε μετατραπεί σε βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb), είτε έχει ενοικιαστεί σε μη φοιτητές με μακροχρόνια σύμβαση, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη διαθεσιμότητα», είπε συγκεκριμένα, ο Αρσένιος Σάββα.

Παροχή εστίας σε πρωτοετείς με μόνιμη διαμονή 25 χλμ. μακριά

Αναφέρθηκε επίσης, στη νέα πολιτική που εφάρμοσε το ΤΕΠΑΚ με την παροχή δωματίου εστίας σε νεοεισερχόμενους φοιτητές που έχουν μόνιμη διαμονή 25 χλμ. μακριά από τον χώρο σπουδών τους (για τον πρώτο χρόνο τουλάχιστον).

«Φαίνεται να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Είναι σημαντικό, η ίδια η Πολιτεία, να βάλει κάτω από την ομπρέλα της αυτή την προσπάθεια, εφαρμόζοντας στοχευμένες πολιτικές που θα συμβάλουν στον περιορισμό του στεγαστικού κόστους», υποστήριξε ο Πρόεδρος της ΦΕΤΕΠΑΚ.

Διαθεσιμότητα Εστιών

Ο Αρσένιος Σάββα ανέφερε ότι φέτος θα είναι διαθέσιμα, με τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά, ακόμη 150 δωμάτια στις φοιτητικές εστίες Βερεγγάρια στα Πολεμίδια. Εκεί, θα είναι αυτόματα δικαιούχοι οι νεοεισερχόμενοι φοιτητές με μόνιμη διαμονή 25 χλμ. μακριά από τον χώρο σπουδών τους και θα είναι σε κοινωνικό ενοίκιο, δηλαδή στην τιμή των €350, χωρίς διαδικασίες μοριοδότησης, για τον πρώτο χρόνο φοίτησης.

Επιπρόσθετα, υπάρχουν και οι εστίες «Απολλώνια» στη Λεμεσό, όπου είναι διαθέσιμα 200 δωμάτια.

Σε τροχιά υλοποίησης...

Σε τροχιά υλοποίησης βρίσκεται και η Β’ Φάση των φοιτητικών εστιών του ΤΕΠΑΚ στην περιοχή Βερεγγάρια στα Πολεμίδια, που θα περιλαμβάνει συνολικά 500 δωμάτια. Αναμένεται να ολοκληρωθεί και να μπορεί να τεθεί σε πλήρη λειτουργία από τον Σεπτέμβρη 2027.

Ο Πρόεδρος της ΦΕΤΕΠΑΚ, Αρσένιος Σάββα, ανέφερε επίσης ότι έχει προκηρυχθεί ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ιδεών για τον Β’ Πόλο Ανάπτυξης του ΤΕΠΑΚ, στον σχεδιασμό του οποίου περιλαμβάνονται και 120 φοιτητικά δωμάτια.

Συν τοις άλλοις, ο Δήμος Λεμεσού, ανακοίνωσε εδώ και μήνες τα αποτελέσματα του Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού για «Ανέγερση Φοιτητικών Εστιών», που εντάσσεται στη στρατηγική «Λεμεσός 2030». Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της ΦΕΤΕΠΑΚ, Αρσένιος Σάββα, οι φοιτητές αναμένουν πλέον την προώθηση και υλοποίηση του έργου.

Πάφος – Ταχύτερη άνοδος στα ενοίκια

Αναφορικά με τις διαθέσιμες φοιτητικές εστίες του ΤΕΠΑΚ στην Πάφο, διατίθενται συνολικά 154 δωμάτια, εκ των οποίων 90 προσφέρονται με κοινωνικό ενοίκιο ύψους €350 και 64 με κανονικό ενοίκιο €550. Όπως και στη Λεμεσό, οι φοιτητές του ΤΕΠΑΚ στην Πάφο που δεν εξασφαλίζουν θέση σε εστία είναι αυτόματα δικαιούχοι επιδόματος ενοικίου ύψους €250 (στα υπόλοιπα χρόνια δίνεται στη βάση κριτηρίων), ενώ οι νεοεισερχόμενοι φοιτητές με μόνιμη διαμονή σε απόσταση 25 χλμ. από τον χώρο σπουδών τους δικαιούνται θέση σε εστία για τον πρώτο χρόνο φοίτησης.

Πάφος – Εστίες ΤΕΠΑΚ

- Κοινωνικό ενοίκιο: €350 (δηλαδή με μοριοδότηση αλλά και για τους νεοεισερχόμενους φοιτητές).

- Κανονικό ενοίκιο:  €550 (χωρίς μοριοδότηση).

Πάφος – Ελεύθερη αγορά

Όσον αφορά τα ενοίκια στην ελεύθερη αγορά, οι ενδεικτικές τιμές είναι οι πιο κάτω (στοιχεία Total Valuations):

-Διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου: €650.

-Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €1.000.

Ωστόσο, οι πιο πάνω τιμές αφορούν το σύνολο της επαρχίας Πάφου και παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις και αποκλίσεις ανάλογα με την περιοχή.

Ο Πρόεδρος της ΦΕΤΕΠΑΚ, Αρσένιος Σάββα, ανέφερε στο Economy Today ότι φέτος τα ενοίκια στην Πάφο έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές. Όπως σημείωσε, ιδιαίτερα στην περιοχή του κέντρου, όπου βρίσκεται η Σχολή Διοίκησης Τουρισμού και Φιλοξενίας του ΤΕΠΑΚ, οι τιμές για στούντιο φτάνουν ακόμη και τα €800.

Οι τιμές στην Πάφο μέσω του Δικτύου Ιδιωτικών Διαμερισμάτων του ΤΕΠΑΚ, βρίσκονται στα ίδια επίπεδα με της Λεμεσού, δηλαδή:

Πάφος – Δίκτυο Ιδιωτικών Διαμερισμάτων ΤΕΠΑΚ:

-Στούντιο €600 - €700.

-Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €1.100.

-Διαμέρισμα τριών υπνοδωματίων: €1.500.

Ένα από τα ζητήματα που ανέδειξε ο Αρσένιος Σάββα αφορά τη δυσκολία μετακίνησης των φοιτητών που δεν διαθέτουν αυτοκίνητο, γεγονός που περιορίζει τις επιλογές στέγασής τους σε περιοχές εκτός του κέντρου, όπου τα ενοίκια είναι χαμηλότερα, με αποτέλεσμα να καταλήγουν στο κέντρο, όπου οι τιμές είναι υψηλότερες.

Λάρνακα – Ελεύθερη αγορά

Στη Λάρνακα οι ενδεικτικές τιμές διαμερισμάτων στην ελεύθερη αγορά βρίσκονται στα πιο κάτω επίπεδα (στοιχεία Total Valuations):

• Διαμέρισμα ενός υπνοδωματίου: €600.
• Διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων: €800.

 Ανάγκη για πιο προσιτές λύσεις

Αδιαμφισβήτητα, η φοιτητική στέγη αποτελεί πλέον βασικό μέρος του κόστους της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και παράγοντα που επηρεάζει την επιλογή πόλης και πανεπιστημίου.

Η Λεμεσός παραμένει η ακριβότερη πόλη, με τις τιμές των ενοικίων να βρίσκονται σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα, ενώ στην Πάφο καταγράφεται σημαντική άνοδος των τιμών, ιδιαίτερα στις περιοχές κοντά στο κέντρο, όπου σε ορισμένες περιπτώσεις οι τιμές πλησιάζουν ή ακόμη και αγγίζουν τα επίπεδα της Λεμεσού.

Πρωτοβουλίες όπως αυτές του ΤΕΠΑΚ για τη δημιουργία νέων εστιών και οι συνεργασίες με την ιδιωτική αγορά δείχνουν ότι καταβάλλονται προσπάθειες. Από την άλλη, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου οι διαθέσιμες δημόσιες εστίες παραμένουν περιορισμένες, ενώ οι τιμές των ενοικίων παγκύπρια αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο.

Συμπερασματικά, οι υψηλές τιμές και η περιορισμένη διαθεσιμότητα σε παγκύπρια βάση καθιστούν αναγκαία τη δημιουργία περισσότερων και πιο προσιτών λύσεων φοιτητικής στέγασης.

*Δημοσιεύθηκε στο τεύχος Σεπτεμβρίου του περιοδικού Economy Today που κυκλοφόρησε την Κυριακή 06/09