Πώς το πετρέλαιο συνδέεται με τις συνομιλίες για την Ουκρανία και τι αλλάζει στη στρατηγική των ΗΠΑ

Μια ενεργειακή συμφωνία θα μπορούσε  να γίνει η γέφυρα μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας και να αλλάξει την ροή του πολέμου στην Ουκρανία, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου, σημειώνοντας τη σημασία για την Κύπρο και την Ελλάδα.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με δημοσιεύματα, στις διαπραγματεύσεις της Κυβέρνησης Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχει συμπεριληφθεί και μια πετρελαϊκή συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η συμφωνία αφορά ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο πετρελαϊκών πεδίων, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων σε διάφορες χώρες, τα οποία ανήκουν στον ρωσικό ενεργειακό όμιλο Lukoil, αλλά πρέπει να εγκριθεί από επισήμως από τις δύο χώρες.

Ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι δεν είναι απλώς μια συμφωνία για τη Lukoil, αλλά είναι ένα πιθανό κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου παζλ, όπου πετρέλαιο, πόλεμος, κυρώσεις και αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα συναντώνται στο ίδιο τραπέζι. 

Όπως τόνισε, "σε μια περισσότερο συναλλακτική αμερικανική πολιτική, το deal μπορεί να αποκτά μεγαλύτερο βάρος στη διαχείριση μιας διαφοράς".

Και αυτό, επισήμανε, αφήνει ανοικτές επιλογές και προς την Τουρκία και προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

Το ενεργειακό deal που μπορεί να γίνει γέφυρα ΗΠΑ–Ρωσίας

Ο κ. Χρυσοστόμου τόνισε ότι δεν είναι απλώς μια συμφωνία για τη Lukoil.

"Είναι ένα πιθανό κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου παζλ, όπου πετρέλαιο, πόλεμος, κυρώσεις και αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα συναντώνται στο ίδιο τραπέζι" επισήμανε. 

Η πιθανή είσοδος Αμερικανών επενδυτών στα διεθνή assets της Lukoil έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, είπε ο κ. Χρυσοστόμου εξηγώντας ότι  τα ουκρανικά πλήγματα πιέζουν τη ρωσική ενεργειακή παραγωγή, οι αγορές καυσίμων βρίσκονται υπό πίεση και η Κυβέρνηση Τραμπ αναζητά τρόπους να συνδέσει την οικονομία με μια πιθανή συμφωνία για την Ουκρανία.

Το ερώτημα, συνέχισε, δεν είναι μόνο ποιος αγοράζει τη Lukoil, αλλά είναι ποιος αγοράζει την επόμενη ημέρα του πολέμου.

Γιατί τώρα, ρωτήθηκε ο κ. Χρυσοστόμου, για να απαντήσει ότι "επειδή το πετρέλαιο έγινε ξανά όπλο".

Τα ουκρανικά πλήγματα στα ρωσικά διυλιστήρια, συνέχισε, έχουν μετατρέψει την ενεργειακή υποδομή σε κρίσιμο μέτωπο του πολέμου.

"Η Ουκρανία θέλει να μειώσει τα ρωσικά έσοδα και την ικανότητα της Μόσχας να τροφοδοτεί την πολεμική της μηχανή. Όμως όσο μειώνεται η ρωσική διύλιση, πιέζεται και η παγκόσμια αγορά καυσίμων. Και αυτό αφορά άμεσα τον Τραμπ: η τιμή της ενέργειας σημαίνει πληθωρισμό, κόστος μεταφορών και πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ" εξήγησε ο κ. Χρυσοστόμου.

Στο ερώτημα τι θέλει ο Τραμπ από τη Ρωσία, περισσότερο πετρέλαιο ή περισσότερη ειρήνη, ο διεθνολόγος απάντησε "μπορεί και τα δύο".

Πρόσθεσε ότι η αμερικανική προσέγγιση φαίνεται περισσότερο συναλλακτική: οι κυρώσεις μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως τιμωρία αλλά και ως διαπραγματευτικό νόμισμα, ενώ η οικονομική επανασύνδεση με τη Ρωσία μπορεί να προσφερθεί ως κίνητρο για μια συμφωνία στην Ουκρανία.

"Με απλά λόγια, περισσότερη οικονομική ομαλοποίηση με αντάλλαγμα περισσότερη πολιτική και στρατιωτική αποκλιμάκωση" τόνισε.

Τι σημαίνει για Ελλάδα και Κύπρο και τι αλλάζει στη λογική της Ουάσιγκτον;

Ο κ. Χρυσοστόμου τόνισε ότι η ευρωπαϊκή και ελληνική προσέγγιση δίνει μεγάλο βάρος στο διεθνές δίκαιο, στο Δίκαιο της Θάλασσας, στους κανόνες και στις συμμαχίες, ενώ η λογική Τραμπ δίνει μεγαλύτερο βάρος στη συναλλαγή, στο οικονομικό όφελος και στη γεωπολιτική χρησιμότητα κάθε χώρας.

Αυτό δεν σημαίνει, συνέχισε, ότι το διεθνές δίκαιο παύει να έχει σημασία.

"Σημαίνει όμως ότι, σε μια περισσότερο συναλλακτική αμερικανική πολιτική, το deal μπορεί να αποκτά μεγαλύτερο βάρος στη διαχείριση μιας διαφοράς".

Και αυτό, επισήμανε ο κ. Χρυσοστόμου, αφήνει ανοικτές επιλογές και προς την Τουρκία και προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

"Η Τουρκία προσφέρει γεωγραφία, Στενά, Μαύρη Θάλασσα και πρόσβαση προς Ρωσία και Μέση Ανατολή.Η Ελλάδα προσφέρει LNG, λιμάνια, στρατιωτικές υποδομές, Βαλκάνια και ενεργειακές διασυνδέσεις. Η Κύπρος προσφέρει στρατηγική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο, ενεργειακές δυνατότητες και σύνδεση με Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτο". 

Άρα, συνέχισε ο διεθνολόγος, "η αμερικανική λογική μπορεί να μην είναι «Ελλάδα ή Τουρκία», αλλά: «Τι μπορεί να προσφέρει η Τουρκία; Τι μπορεί να προσφέρει η Ελλάδα; Τι μπορεί να προσφέρει η Κύπρος;»".

Αυτό, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, δημιουργεί ευκαιρίες αλλά και κινδύνους για Αθήνα και Λευκωσία.

"Η στρατηγική τους σημασία θα πρέπει να μετατρέπεται σε συγκεκριμένη οικονομική, ενεργειακή και γεωπολιτική αξία για τις ΗΠΑ".

Μπορεί τελικά το πετρέλαιο να γίνει η γέφυρα για το τέλος του πολέμου;

Το μεγάλο ερώτημα, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, είναι εάν μπορεί το πετρέλαιο να καταστεί η γέφυρα για το τέλος του πολέμου.

"Αυτό είναι το μεγάλο ερώτημα. Εάν η Lukoil εξελιχθεί σε ευρύτερη αμερικανορωσική οικονομική επαναπροσέγγιση, μπορεί να αποτελέσει κομμάτι μιας νέας μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής" είπε. 

Εάν όμως, πρόσθεσε, η Ουκρανία συνεχίσει να χτυπά τη ρωσική ενεργειακή υποδομή και η Μόσχα απαντά χτυπώντας την ουκρανική ενέργεια, το πετρέλαιο θα παραμείνει πεδίο μάχης.

"Η Ουκρανία χρησιμοποιεί την ενέργεια για να πιέσει τη Ρωσία. Η Ρωσία χρησιμοποιεί την ενέργεια για να διατηρήσει την ισχύ της. Ο Τραμπ επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την ενέργεια, τις κυρώσεις και τα αμερικανικά κεφάλαια ως μοχλό για μια συμφωνία" συνέχισε. 

Και αν αυτή η λογική επικρατήσει, ανέφερε ο κ. Χρυσοστόμου, ο επόμενος χάρτης της Ευρώπης μπορεί να σχεδιαστεί όχι μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στα διυλιστήρια, στις ενεργειακές διασυνδέσεις και στα τραπέζια των μεγάλων γεωπολιτικών deals.

Τι κερδίζουν ο Πούτιν και οι Αμερικανοί

Τί θα μπορούσε να κερδίζει ο Ρώσος Πρόεδρος από αυτό; Ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι το μεγαλύτερο πιθανό κέρδος δεν είναι μόνο οικονομικό.

"Είναι η επιστροφή αμερικανικών επιχειρηματικών συμφερόντων στη ρωσική οικονομία" εξήγησε.

Υπενθύμισε ότι μετά το 2022, η Δύση προσπάθησε να απομονώσει τη Ρωσία.

"Μια αμερικανική επενδυτική επιστροφή θα έδειχνε ότι οι κυρώσεις μπορούν να αλλάξουν όταν αλλάξουν οι πολιτικές συνθήκες. Για το Κρεμλίνο, αυτό αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό κέρδος" τόνισε. 

Σε σχέση με το τι κερδίζουν οι Αμερικανοί, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι αμερικανικά κεφάλαια αποκτούν πρόσβαση σε ενεργειακά assets μεγάλης αξίας.

Σημείωσε όμως ότι για τον Τραμπ το σημαντικότερο είναι ο μοχλός διαπραγμάτευσης.

"Η ενέργεια γίνεται εργαλείο απέναντι στον Πούτιν" είπε. 

Αν οι αμερικανικές εταιρείες μπορούν να επενδύσουν στη ρωσική ενεργειακή αγορά, η Ουάσιγκτον αποκτά ταυτόχρονα οικονομικό όφελος και ένα ισχυρό κίνητρο για τη Μόσχα, ανέφερε. 

Αυτό, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, είναι η ουσία του America First: η εξωτερική πολιτική συνδέεται όλο και περισσότερο με το ερώτημα «τι κερδίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες;».

Γιατί ο Ζελένσκι χτυπά τα ρωσικά διυλιστήρια;

Στο ερώτημα αυτό βρίσκεται η σύγκρουση στρατηγικών, είπε ο κ. Χρυσοστόμου, εξηγώντας ότι για τον Ζελένσκι, το ρωσικό πετρέλαιο είναι πηγή χρηματοδότησης του πολέμου, για τον Τραμπ, όμως, τα πλήγματα στα διυλιστήρια μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα στην παγκόσμια αγορά καυσίμων.

"Έτσι, η Ουκρανία θέλει να κάνει το ρωσικό πετρέλαιο ακριβότερο για τη Ρωσία, ο Τραμπ θέλει την ενέργεια φθηνότερη για την Αμερική. Το ίδιο ενεργειακό όπλο υπηρετεί δύο διαφορετικές στρατηγικές", είπε.

Ερωτηθείς κατά πόσον η Ευρώπη μένει εκτεθειμένη, ο κ. Χρυσοστόμου είπε ότι η Ευρώπη έχει μειώσει δραστικά την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια, αλλά δεν έχει απαλλαγεί από την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Έτσι, συνέχισε, μπορεί να αγοράζει λιγότερο ρωσικό πετρέλαιο, αλλά να πληρώνει ακριβότερα καύσιμα εξαιτίας του πολέμου, των προβλημάτων στη ρωσική παραγωγή και των διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων.

Το ευρωπαϊκό πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο η Ρωσία, είπε ο διεθνολόγος, προσθέτοντας ότι "είναι ότι η Ευρώπη δεν ελέγχει τις βασικές μεταβλητές της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς".

Πηγή: ΚΥΠΕ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ηχηρή προειδοποίηση Aramco: «Τρομακτικά μικρό» το δίχτυ ασφαλείας του πετρελαίου