Η πρόεδρος της Κομισιόν ανέδειξε στην ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης την ενεργειακή εξάρτηση, την κλιματική πίεση και τις φυσικές καταστροφές, χωρίς όμως να παρουσιάσει νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των βαθύτερων προβλημάτων

Η ενεργειακή κρίση, η κλιματική αλλαγή και η ανάγκη απεξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης, ωστόσο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιορίστηκε κυρίως στην περιγραφή των προβλημάτων, χωρίς να παρουσιάσει ένα νέο, συγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισής τους.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αντιμετωπίζει το δεύτερο μεγάλο ενεργειακό σοκ μέσα σε τέσσερα χρόνια, με τις τιμές ενέργειας να παραμένουν υψηλές και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής να γίνονται ολοένα πιο έντονες, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε την ανάγκη για ταχύτερη μετάβαση σε καθαρή ενέργεια και μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία.

«Αυτό το καλοκαίρι ήταν το καλοκαίρι της αλήθειας. Σχεδόν κανένα μέρος της ηπείρου μας δεν γλίτωσε», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας αναφορά στους καύσωνες, στις πυρκαγιές και στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα των ευρωπαϊκών ποταμών.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ανάλυση του Politico, η ομιλία έδωσε περισσότερο μια «διάγνωση» των προβλημάτων παρά μια σαφή «θεραπεία» για τις αιτίες που τα προκαλούν.

Ηλεκτρισμός, δίκτυα και εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα

Η πρόεδρος της Κομισιόν στάθηκε σε τρεις βασικές αδυναμίες του ευρωπαϊκού ενεργειακού μοντέλου: την εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, τα περιορισμένα ηλεκτρικά δίκτυα και το υψηλό ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ως βασική λύση παρουσίασε την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας και την αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

«Πρέπει να εξηλεκτρίσουμε την Ευρώπη. Στόχος μας είναι να διπλασιάσουμε το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2040», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να μειώσει το κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ευρώπη εγκατέστησε περισσότερα από 80 GW νέας ισχύος από ανανεώσιμες πηγές πέρυσι, αλλά έξι φορές μεγαλύτερη δυναμικότητα παραμένει σε αναμονή για σύνδεση με τα δίκτυα.

Παρά τις εξαγγελίες, η φον ντερ Λάιεν δεν παρουσίασε νέα μέτρα για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, ενώ δεν έδωσε λεπτομέρειες για την αντιμετώπιση της πίεσης από τις τιμές φυσικού αερίου και τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων ενόψει του χειμώνα.

Κλιματική αλλαγή: έμφαση στην προσαρμογή αντί στη μείωση εκπομπών

Στο κλιματικό σκέλος, η φον ντερ Λάιεν υποσχέθηκε ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης απέναντι στις φυσικές καταστροφές, ανακοινώνοντας μεταξύ άλλων μια «Συμμαχία Κλιματικής Ασφάλισης» για τη βελτίωση της ασφαλιστικής κάλυψης απέναντι σε καταστροφικά φαινόμενα, αλλά και ένα σχέδιο αντιμετώπισης των καυσώνων.

Παράλληλα, έκανε λόγο για τη δημιουργία ευρωπαϊκού στόλου πυρόσβεσης, με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση μεγάλων πυρκαγιών.

Ωστόσο, η ομιλία της δεν περιλάμβανε νέες πρωτοβουλίες για τη μείωση των εκπομπών, ούτε αναφορές σε αυστηρότερα μέτρα για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας.

«Η Ευρώπη μπορεί, πρέπει και θα παραμείνει στον δρόμο των κλιματικών στόχων της», τόνισε η πρόεδρος της Επιτροπής, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν προγραμματίζεται ούτε αναδίπλωση ούτε επιτάχυνση της υφιστάμενης πολιτικής.

Η δύσκολη ισορροπία μεταξύ πράσινης μετάβασης και ανταγωνιστικότητας

Η φον ντερ Λάιεν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση: από τη μία πλευρά τις πιέσεις για χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων ώστε να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και από την άλλη την ανάγκη διατήρησης των κλιματικών δεσμεύσεων.

Η ίδια αναφέρθηκε στην ανάγκη ταχύτερης αδειοδότησης στρατηγικών έργων, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τις επενδύσεις που εξυπηρετούν το στρατηγικό της συμφέρον.

Η προσέγγιση αυτή, όμως, δημιουργεί νέες εντάσεις με τους στόχους προστασίας της φύσης, καθώς αρκετές κυβερνήσεις και επιχειρηματικοί φορείς ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες για τους οικοτόπους και το νερό.

Η «τυφλή ζώνη» της τεχνητής νοημοσύνης

Ιδιαίτερη κριτική προκάλεσε η απουσία αναφοράς στις ενεργειακές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης.

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε εκτενώς στην ανάγκη η Ευρώπη να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της AI, χωρίς όμως να αναφερθεί στο ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα των data centers που απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού.

«Ενώ η τεχνητή νοημοσύνη και η ρύθμιση της ανάπτυξής της είχαν εξέχουσα θέση στην ομιλία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν είπε ούτε μία λέξη για τα data centers που αναπτύσσει μαζικά η Ευρώπη», ανέφερε η ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Σάσκια Μπρικόν.

Όπως σημείωσε, η κατανάλωση ενέργειας και νερού, αλλά και οι εκπομπές των υποδομών αυτών, δημιουργούν νέα ερωτήματα για μια Ευρώπη που ήδη αντιμετωπίζει ελλείψεις νερού και αυξανόμενες θερμοκρασίες.

Η ομιλία της προέδρου της Κομισιόν επιχείρησε έτσι να επαναβεβαιώσει την κατεύθυνση της Ευρώπης προς την πράσινη μετάβαση, χωρίς όμως να απαντήσει πλήρως στο βασικό ερώτημα: πώς θα χρηματοδοτηθεί και θα επιταχυνθεί αυτή η μετάβαση σε μια περίοδο αυξημένων ενεργειακών και γεωπολιτικών πιέσεων.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οργισμένη αντίδραση Τραμπ μετά την αύξηση επιτοκίων της Fed: «Μειώστε τα στο 1% ή χαμηλότερα»