«Η ανισότητα δεν είναι ατύχημα. Είναι αποτέλεσμα δομών, επιλογών και συστημάτων που για δεκαετίες ευνόησαν συγκεκριμένους και άφησαν άλλους πίσω», τονίζει η Νατάσα Φρειδερίκου, Πρόεδρος του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Frederick.

Μεγαλύτερη συζήτηση, ίδιες δομές

Την τελευταία δεκαετία υπάρχει μεγαλύτερη δημόσια συζήτηση γύρω από την ισότητα και τη συμπερίληψη. Θέματα όπως το μισθολογικό χάσμα, η σεξουαλική παρενόχληση και η ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής συζητούνται πιο ανοικτά. Ωστόσο, πολλά παραμένουν ίδια. Οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε ηγετικές θέσεις, να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος μη αμειβόμενης φροντίδας και να κρίνονται πιο αυστηρά στον επαγγελματικό χώρο. Τα στερεότυπα για το πώς «πρέπει» να είναι μια γυναίκα εξακολουθούν να επηρεάζουν την επαγγελματική της εξέλιξη. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη ίσων ευκαιριών, αλλά το ίδιο το σύστημα που συνεχίζει να είναι δομημένο γύρω από ανδρικά πρότυπα εργασίας και δομές εξουσίας που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανδροκεντρικές.

Ο χρόνος και ποιος τον ελέγχει

Το πιο «αόρατο» εμπόδιο σήμερα είναι ο χρόνος και το ποιος τον ελέγχει κοινωνικά. Σύμφωνα με τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων του EIGE για το 2025, οι γυναίκες στην Κύπρο εξακολουθούν να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος της φροντίδας και της οικιακής εργασίας. Το 43% των μητέρων με παιδιά 0–11 ετών ασχολούνται με τη φροντίδα παιδιών πάνω από 5 ώρες την ημέρα, έναντι 15% των ανδρών, ενώ το 62% των γυναικών κάνει καθημερινά οικιακές εργασίες, από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ε.Ε.. Αυτό σημαίνει λιγότερο διαθέσιμο χρόνο για καριέρα, δικτύωση και διεκδίκηση ηγετικών ρόλων. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με τον ίδιο δείκτη, η Κύπρος καταγράφει από τις χαμηλότερες επιδόσεις στους τομείς της εξουσίας και του χρόνου.

Οι γυναίκες δεν ξεκινούν από το ίδιο σημείο

Η αλήθεια είναι ότι ο κόσμος της εργασίας εξακολουθεί να είναι δομημένος γύρω από ανδρικά πρότυπα ζωής, καριέρας και εξουσίας. Οι γυναίκες δεν καλούνται απλώς να συμμετέχουν – καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα σύστημα που δεν σχεδιάστηκε με βάση τη δική τους πραγματικότητα. Η αλήθεια που δεν λέγεται αρκετά είναι ότι οι γυναίκες δεν ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Κουβαλούν δυσανάλογο βάρος φροντίδας, κρίνονται πιο αυστηρά και συχνά πρέπει να αποδεικνύουν συνεχώς ότι «αξίζουν» τον χώρο που καταλαμβάνουν. Και ακόμη και όταν πετυχαίνουν, αντιμετωπίζονται ως εξαίρεση, όχι ως κανόνας. Και ίσως η πιο δύσκολη αλήθεια είναι αυτή: η ανισότητα δεν είναι ατύχημα. Είναι αποτέλεσμα δομών, επιλογών και συστημάτων που για δεκαετίες ευνόησαν συγκεκριμένους και άφησαν άλλους πίσω. Η 8η Μαρτίου υπάρχει ακριβώς για να μας το θυμίζει.

Να αλλάξουν δομές, όχι μόνο αφηγήματα

Πρέπει να αλλάξουν δομές, όχι μόνο αφηγήματα.

• Χρειάζονται ουσιαστικές πολιτικές που να ανακατανέμουν τη φροντίδα: εργασιακά μοντέλα που δεν τιμωρούν τη μητρότητα και προσβάσιμες δομές φροντίδας.
• Χρειάζεται πραγματική λογοδοσία στην εξουσία: διαφάνεια στις αμοιβές, στόχοι ή μέτρα για ισότιμη εκπροσώπηση σε θέσεις λήψης αποφάσεων και μηδενική ανοχή στη διάκριση και την παρενόχληση.
• Πρέπει να αλλάξουν οι κοινωνικές προσδοκίες. Από το ποιος «ανήκει» στην ηγεσία μέχρι το ποιος θεωρείται υπεύθυνος για το σπίτι και τη φροντίδα.

Αν σε πέντε χρόνια οι γυναίκες έχουν ίσο χρόνο, ίση πρόσβαση στην εξουσία και ίση αξία στην εργασία τους, τότε το 2030 η συζήτηση δεν θα είναι ίδια.

Η πραγματικότητα σε μία πρόταση 

Πίσω από κάθε επιτυχημένη γυναίκα υπάρχει αγώνας αντοχής και επιβίωσης σε ένα σύστημα που συνεχίζει να τοποθετεί εμπόδια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η ισότητα δεν είναι ανταγωνισμός μεταξύ χωρών