Η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, όμως το μείγμα ανανεώσιμων και πυρηνικής ισχύος λειτουργεί ως «μαξιλάρι» απέναντι σε νέες εκρήξεις τιμών

Η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περνά το πρώτο μεγάλο crash test μετά την ενεργειακή κρίση του 2022 — και μέχρι στιγμής δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή. Παρά τη νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε βασικές αγορές όπως η Γερμανία και η Γαλλία δεν ακολούθησαν την ίδια εκρηκτική πορεία.

Σε αντίθεση με την προηγούμενη κρίση, όταν η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους πυροδότησε πληθωριστικό σοκ με πολυετείς επιπτώσεις, αυτή τη φορά η Ευρώπη εμφανίζεται πιο θωρακισμένη. Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα, που περιορίζουν την ένταση των διακυμάνσεων.

Η «ασπίδα» των ανανεώσιμων

Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν πολύ χαμηλότερες σε σχέση με τα επίπεδα που καταγράφηκαν μετά τη διακοπή των ρωσικών ροών φυσικού αερίου το 2022. Τότε, το κόστος είχε εκτοξευθεί, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε μαζικές παρεμβάσεις.

Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική. Το ενεργειακό μείγμα έχει διαφοροποιηθεί, καθιστώντας το σύστημα πιο ανθεκτικό σε σοκ από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η αυξανόμενη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας, περιορίζοντας τόσο τα επίπεδα τιμών όσο και τις αιχμές.

Η ηλιακή παραγωγή ενισχύεται σταδιακά μετά τον χειμώνα, ενώ οι νέες εγκαταστάσεις αυξάνουν διαρκώς το μερίδιό της στο δίκτυο. Παράλληλα, η αιολική παραγωγή ανακάμπτει μετά από μια περίοδο χαμηλών αποδόσεων.

Η συμβολή της πυρηνικής ενέργειας

Σημαντική είναι και η βελτιωμένη λειτουργία του πυρηνικού στόλου της Γαλλίας, ο οποίος κατά την προηγούμενη κρίση είχε παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα. Σήμερα, η αυξημένη διαθεσιμότητα πυρηνικής ενέργειας ενισχύει την προσφορά στο ευρωπαϊκό δίκτυο.

Ενδεικτικά, η ηλιακή παραγωγή στη Γαλλία έφτασε τα 17 γιγαβάτ, το υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική των ανανεώσιμων.

Γιατί οι τιμές δεν εκτοξεύονται

Παρά την άνοδο σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, η ηλεκτρική ενέργεια δεν ακολουθεί με την ίδια ένταση. Αυτό οφείλεται στο ότι το ευρωπαϊκό σύστημα είναι πλέον λιγότερο εξαρτημένο από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Οι ανανεώσιμες πηγές όχι μόνο μειώνουν το μέσο κόστος, αλλά περιορίζουν και τις ακραίες αυξήσεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, χωρίς αυτές, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας θα ήταν ήδη περίπου κατά ένα τρίτο υψηλότερες.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Κατά τις βραδινές ώρες, όταν η ηλιακή παραγωγή μειώνεται και η ζήτηση παραμένει αυξημένη, οι τιμές εκτοξεύονται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φτάνουν έως και τριπλάσια επίπεδα από τα συνήθη.

Αντίθετα, κατά τις ώρες αιχμής της ηλιακής παραγωγής, οι τιμές μπορεί να καταρρεύσουν — ακόμη και να γίνουν αρνητικές — λόγω υπερπροσφοράς.

Η νέα ισορροπία της αγοράς

Η αυξανόμενη διείσδυση των ανανεώσιμων αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά η αγορά σε κρίσεις. Η ηλιακή ενέργεια διαμορφώνει όλο και συχνότερα τις τιμές κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ οι μονάδες φυσικού αερίου περιορίζονται κυρίως στις βραδινές ώρες.

Παράλληλα, η εποχική μείωση της ζήτησης —καθώς υποχωρούν οι ανάγκες θέρμανσης— συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών.

Παρά τη σχετική ανθεκτικότητα, το υψηλό ενεργειακό κόστος παραμένει βασική ανησυχία για την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν παρεμβάσεις για την προστασία της βιομηχανίας, όπως μειώσεις φόρων και τελών δικτύου, καθώς και πιθανές αλλαγές στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η επιβολή πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου.

Η νέα γεωπολιτική ένταση ενισχύει το στρατηγικό μήνυμα για επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.

Καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να απεξαρτηθεί από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, η σημερινή κρίση λειτουργεί ως καταλύτης για ακόμη πιο επιθετικές επενδύσεις στο νέο ενεργειακό μοντέλο.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η ΕΕ αποφασίζει νέα μέτρα για το ενεργειακό κόστος στη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή