Ο οίκος Moody’s προειδοποιεί για λιγότερους εργαζομένους και αυξημένες δαπάνες συντάξεων και περίθαλψης – Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να καλύψει μόνο μέρος του κενού

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πλησιάζει σε μια δημογραφική καμπή: ο πληθυσμός της προβλέπεται να φτάσει στο υψηλότερο επίπεδό του το 2029 και στη συνέχεια να αρχίσει να μειώνεται σταθερά.

Για τα δημόσια οικονομικά, όμως, η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη ξεκινήσει. Η γήρανση περιορίζει σταδιακά τη δεξαμενή των εργαζομένων, ενώ αυξάνει τις ανάγκες για συντάξεις, υγειονομική περίθαλψη και φροντίδα.

Αυτό είναι το μήνυμα του οίκου Moody’s, ο οποίος προειδοποιεί ότι οι οικονομικές συνέπειες εμφανίζονται πολύ πριν αρχίσει να συρρικνώνεται ο συνολικός πληθυσμός μιας χώρας. Η αλλαγή στην ηλικιακή σύνθεση αρκεί για να πιέσει την ανάπτυξη και τους κρατικούς προϋπολογισμούς, ακόμη και όταν ο αριθμός των κατοίκων εξακολουθεί να αυξάνεται.

Η αναλογία που γίνεται επικίνδυνη

Σήμερα, στις οικονομίες της G7 αντιστοιχούν περίπου τρεις άνθρωποι σε ηλικία εργασίας σε κάθε άτομο άνω των 65 ετών. Έως το 2050, η αναλογία αναμένεται να υποχωρήσει σε περίπου δύο προς έναν, σύμφωνα με τη Moody’s.

Η μεταβολή αυτή σημαίνει ότι μια μικρότερη δυνητική βάση εργαζομένων θα καλείται να στηρίξει τις ανάγκες ενός μεγαλύτερου ηλικιωμένου πληθυσμού. Παράλληλα, η μείωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού θα δυσκολεύει την αύξηση της παραγωγής.

Ο Ολιβιέ Σεμλά, αντιπρόεδρος πιστωτικής στρατηγικής και προτύπων στον οίκο Moody’s, εξήγησε στο CNBC ότι η γήρανση επηρεάζει την οικονομία σε πολλά επίπεδα: επιβραδύνει την ανάπτυξη, αυξάνει τις δαπάνες συντάξεων και φροντίδας, μεταβάλλει την καταναλωτική ζήτηση και επιδρά στα πραγματικά επιτόκια και στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Σε έκθεση που δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα, ο οίκος επισημαίνει ότι η δημογραφική μετάβαση θα φέρει δύσκολες αποφάσεις οικονομικής πολιτικής. Η αύξηση του πληθυσμού, που επί δεκαετίες λειτουργούσε υποστηρικτικά για την ανάπτυξη και την πιστοληπτική ικανότητα, δίνει τη θέση της σε χαμηλότερη γονιμότητα και ταχύτατες αλλαγές στην ηλικιακή δομή.

Στις ΗΠΑ, καθοριστικός ο ρόλος της μετανάστευσης

Η Ευρώπη βρίσκεται πιο κοντά στο σημείο καμπής. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά την κορύφωση του πληθυσμού της ΕΕ το 2029 θα ακολουθήσει μια μακροχρόνια περίοδος υποχώρησης.

Στις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ορόσημο τοποθετείται αρκετά αργότερα, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη μετανάστευση. Το βασικό σενάριο της αμερικανικής Υπηρεσίας Απογραφής προβλέπει κορύφωση του πληθυσμού το 2080. Στο σενάριο χαμηλής μετανάστευσης, η ημερομηνία μεταφέρεται στο 2043.

Χωρίς τη συμβολή της μετανάστευσης, η πληθυσμιακή μείωση έχει ήδη αρχίσει, όπως επισημαίνει το CNBC. Το χάσμα μεταξύ των προβλέψεων δείχνει πόσο καθοριστικές είναι οι μεταναστευτικές ροές για τη μελλοντική δημογραφική πορεία της χώρας.

Η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει την παραγωγή, αλλά τα ρομπότ δεν καταναλώνουν

Η αύξηση της παραγωγικότητας αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο περιορίζεται το εργατικό δυναμικό. Η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση μπορούν να βοηθήσουν επιχειρήσεις και οικονομίες να παράγουν περισσότερα με λιγότερους εργαζομένους. Σύμφωνα με τη Moody’s, ωστόσο, μπορούν να αντισταθμίσουν μόνο μέρος του δημογραφικού προβλήματος.

Ο Σεμλά υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία μπορεί να αντικαταστήσει ή να ενισχύσει την εργασία στη βιομηχανία και στις υπηρεσίες, αλλά δεν καλύπτει αντίστοιχα το κενό στην κατανάλωση. «Τα ρομπότ δεν καταναλώνουν — τουλάχιστον όχι ακόμη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η διάκριση είναι κρίσιμη: λιγότεροι εργαζόμενοι περιορίζουν την παραγωγική δυνατότητα, ενώ λιγότερα νοικοκυριά και καταναλωτές αποδυναμώνουν τη ζήτηση. Ακόμη και αν η τεχνολογία δώσει σημαντική ώθηση στην παραγωγή, η δεύτερη πλευρά του προβλήματος παραμένει.

Οι αναδυόμενες οικονομίες γερνούν με χαμηλότερα εισοδήματα

Η δημογραφική πίεση επεκτείνεται και πέρα από τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Στην Κίνα, το ποσοστό των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω διπλασιάστηκε μέσα σε δύο δεκαετίες, από 7% σε 14%. Η Βραζιλία, η Ταϊλάνδη και η Τουρκία ακολουθούν παρόμοιες διαδρομές.

Στην Ευρώπη, η αντίστοιχη μετάβαση χρειάστηκε αρκετές δεκαετίες. Οι συγκεκριμένες αναδυόμενες οικονομίες καλούνται να προσαρμοστούν ταχύτερα και να αναλάβουν το κόστος της γήρανσης με πολύ χαμηλότερα εισοδήματα από εκείνα που διέθεταν οι προηγμένες χώρες όταν βρέθηκαν στην ίδια δημογραφική φάση.

Το 2029 αποτελεί, επομένως, ένα ορατό ορόσημο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δυσκολότερη προσαρμογή έχει ήδη αρχίσει: οι οικονομίες πρέπει να βρουν πώς θα συντηρούν την ανάπτυξη και θα χρηματοδοτούν αυξανόμενες ανάγκες περίθαλψης και συντάξεων, καθώς η αναλογία των ανθρώπων σε ηλικία εργασίας μειώνεται.

naftemporiki.gr 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Συναγερμός για τα γαλλικά ομόλογα: Στα ύψη οι αποδόσεις – Στο κόκκινο το spread