Η Σανάε Τακαΐτσι φιλοδοξεί να οδηγήσει την Ιαπωνία σε μια νέα εποχή οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος, ισορροπώντας ανάμεσα στις αγορές, το δημόσιο χρέος και τις διεθνείς πιέσεις

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, σε μια παραθαλάσσια πόλη κοντά στο Τόκιο, η Σανάε Τακαΐτσι έδινε ήδη τα πρώτα δείγματα ενός οράματος που, δεκαετίες αργότερα, θα τη φέρει στο επίκεντρο της προσπάθειας αναμόρφωσης της ιαπωνικής οικονομίας.

Μόλις είχε αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο, για το οποίο πλήρωνε μόνη της δουλεύοντας παράλληλα, με μερική απασχόληση, ενώ συγχρόνως έπαιζε ντραμς σε heavy metal συγκρότημα. Τότε εντάχθηκε σε ένα αυστηρά δομημένο, ελίτ πρόγραμμα εκπαίδευσης υπό την καθοδήγηση του Κονοσούκε Ματσουσίτα, ιδρυτή της Panasonic και γνωστού στην Ιαπωνία ως «ο Θεός του Μάνατζμεντ».

Κατά τη διάρκεια της παρουσίας της Τακαΐτσι στο Ινστιτούτο, ο Ματσουσίτα μιλούσε συχνά για δύο θεμελιώδεις αλλαγές που θεωρούσε αναπόφευκτες τη δεκαετία του 1990, μια οικονομική ύφεση στην Ιαπωνία και μια παγκόσμια στροφή προς την Ασία, εξελίξεις που θα είχαν βαθιές επιπτώσεις για τη χώρα. Ήταν τότε, σε ηλικία 24 ετών, που η Τακαΐτσι άρχισε για πρώτη φορά να οραματίζεται μια πολιτική καριέρα.

«Ζεις μόνο μία φορά», είχε δηλώσει το 2002 σε περιοδικό, περιγράφοντας τον τρόπο σκέψης της εκείνης της περιόδου. «Σκέφτηκα ότι προτιμούσα να αντιμετωπίσω αυτά τα ζητήματα ως πολιτικός, παρά να εργάζομαι σε μια εταιρεία». Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Ινστιτούτου Ματσουσίτα βασιζόταν σε ορισμένες κεντρικές αρχές, όπως η υποστήριξη χαμηλής φορολογίας και περιορισμένης κρατικής παρέμβασης στην οικονομία. Ωστόσο, η βασική ιδέα που φαίνεται να υιοθέτησε η Τακαΐτσι ήταν εκείνη της «διαχείρισης του κράτους», της αντίληψης δηλαδή ότι η κυβέρνηση πρέπει να λειτουργεί όπως μια επιχείρηση, με τον ηγέτη στον ρόλο του διευθύνοντος συμβούλου.

Ο Σατόσι Σίμα, πρώην βουλευτής και συνεργάτης του Μασαγιόσι Σον της SoftBank, που φοίτησε στο ίδιο πρόγραμμα την ίδια περίοδο, βλέπει ξεκάθαρες ομοιότητες ανάμεσα στις σημερινές πολιτικές της Τακαΐτσι και στα διδάγματα εκείνων των χρόνων. Όταν η Ιάπωνας ηγέτης μιλά για «υπεύθυνη αλλά επεκτατική δημοσιονομική πολιτική», εξηγεί, το κρίσιμο στοιχείο είναι η διασφάλιση διατηρήσιμης ανάπτυξης και η Τακαΐτσι «κατανοεί τη σημασία του να μην υπερβαίνεις τα όρια».

«Δεν αναζωογονείς έναν οργανισμό απλώς μειώνοντας τις δαπάνες», σημειώνει ο Σίμα. «Μια ισχυρή Ιαπωνία απαιτεί τολμηρές επενδύσεις για να ξαναχτιστεί. Ταυτόχρονα, όμως, για να υπάρξει βιωσιμότητα χρειάζεται υπεύθυνη δημοσιονομική πειθαρχία. Ο Ματσουσίτα έλεγε ότι η κοινωνία το καταλαβαίνει αυτό. Και οι αγορές λειτουργούν ως μηχανισμός προειδοποίησης όταν παρεκκλίνεις από αυτή την αρχή». «Δεν πρόκειται να δούμε μια κατάρρευση τύπου Τρας», προσθέτει.

Το βάρος του χρέους και το δύσκολο στοίχημα

Περίπου το ένα τέταρτο των ετήσιων κρατικών δαπανών κατευθύνεται ήδη στην εξυπηρέτηση χρέους που ανέρχεται στο 230% του ΑΕΠ, το υψηλότερο στον ανεπτυγμένο κόσμο. Μια ενισχυμένη πολιτικά Τακαΐτσι ενδέχεται να συγκρουστεί με την Τράπεζα της Ιαπωνίας για τον ρυθμό αύξησης των επιτοκίων, εάν δώσει προτεραιότητα στην οικονομική ανάπτυξη έναντι του κόστους ζωής. Μια εκλογική νίκη θα της δώσει επίσης τη δυνατότητα να αντικαταστήσει μέλη του διοικητικού συμβουλίου της κεντρικής τράπεζας, των οποίων οι θητείες λήγουν εντός του έτους.

«Οι τιμωροί των ομολόγων αποτελούν δύναμη της φύσης σε κάθε αγορά όπου υπάρχουν ανησυχίες», σημειώνει ο Τζορτζ Ευσταθόπουλος, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στη Fidelity International στη Σιγκαπούρη. «Το είδαμε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Και το βλέπουμε πλέον και στην Ιαπωνία». Παρά τον σκεπτικισμό των επενδυτών, οι ψηφοφόροι έλκονται από την αποφασιστικότητά της. Δημοσκοπήσεις μεγάλων εφημερίδων δείχνουν ότι η ισχυρή ηγεσία συγκαταλέγεται στους βασικούς λόγους της απήχησής της. Τα ποσοστά αποδοχής της έχουν εκτοξευθεί μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, φτάνοντας κατά διαστήματα κοντά στο 90% στους πολίτες κάτω των 30 ετών, πολύ υψηλότερα από τα αντίστοιχα του κόμματος συνολικά.

Σε αντίθεση με πολλούς προκατόχους της στο Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, η Τακαΐτσι δεν προέρχεται από πολιτική δυναστεία και προτιμά να εργάζεται μόνη της. Κάποιοι τη χαρακτηρίζουν «μοναχικό λύκο». Όπως λένε συνεργάτες της, αντί για κοινωνικές συναναστροφές, επέστρεφε στο σπίτι φορτωμένη με στοίβες πολιτικών εγγράφων, συχνά γνωρίζοντας περισσότερα από ανώτατα στελέχη υπουργείων.

Ταυτόχρονα, όμως, παραμένει προσιτή. Σε πρόσφατη ομιλία, μίλησε για το ότι βάφει μόνη της τα μαλλιά της για να κρύψει τις γκρίζες τρίχες, επειδή «τα κομμωτήρια είναι ακριβά». Τον περασμένο Οκτώβριο, πανηγύρισε εμφανώς ενθουσιασμένη δίπλα στον Τραμπ πάνω σε αεροπλανοφόρο, μια εικόνα που απέχει πολύ από τη συνήθη ακαμψία των Ιαπώνων ηγετών.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Η Halkbank κερδίζει τη μάχη στις ΗΠΑ και ανεβαίνει στα χρηματιστήρια