Η ευπάθεια των Στενών του Ορμούζ έχει αποκαλυφθεί με τον πιο σκληρό τρόπο αφού η στρατιωτική ικανότητα του Ιράν τα έχει μετατρέψει σε μια ενεργή γεωπολιτική γραμμή ρήξης

Η ευπάθεια των Στενών του Ορμούζ – που ήταν από καιρό γνωστή αλλά σπάνια δοκιμασμένη έχει αποκαλυφθεί με τον πιο σκληρό τρόπο. Η ικανότητα του Ιράν να σταματήσει ουσιαστικά την κυκλοφορία μέσω του πιο κρίσιμου ενεργειακού περάσματος στον κόσμο έχει μετατρέψει τα Στενά από ένα θεωρητικό αποτρεπτικό μέσο σε μια ενεργή γεωπολιτική γραμμή ρήξης.

Η ανησυχία δεν είναι πλέον η βραχυπρόθεσμη αστάθεια, αλλά το αν το Ιράν θα είναι σε θέση – και πρόθυμο – να ασκήσει επιρροή στη θαλάσσια οδό για πολύ καιρό στο μέλλον.

Το ίδιο ισχύει για την ενέργεια και τις υποδομές. Η επίθεση του 2019 στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας πετρελαίου της Saudi Aramco στο Abqaiq θεωρήθηκε κάποτε ως κάτι το μοναδικό και έθεσε υπό αμφισβήτηση το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παρέμβουν για να προστατεύσουν τα ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία της περιοχής.

Ωστόσο, τις τελευταίες έξι εβδομάδες, η περιοχή έχει υποστεί δεκάδες επιθέσεις αντίστοιχες με αυτή του Abqaiq: εργοστάσια πετροχημικών, διυλιστήρια πετρελαίου, εγκαταστάσεις επεξεργασίας φυσικού αερίου, αεροδρόμια και λιμάνια έχουν πληγεί.

Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Ο τουρισμός στην περιοχή έχει υποφέρει, αφού οι διακοπές γίνονται πιο δύσκολο να προωθηθούν ως καλή επιλογή μετά από εβδομάδες συναγερμών για επιθέσεις με drones και πυραύλους.

Ο πόλεμος έχει επίσης αναστατώσει την προσπάθεια του Κόλπου να τοποθετηθεί ως παγκόσμιος κόμβος για την τεχνητή νοημοσύνη και την υποδομή δεδομένων. Κέντρα δεδομένων και εταιρείες τεχνολογίας έχουν αποτελέσει στόχους και οι κατασκευαστές μικροεπεξεργαστών και οι εταιρείες cloud που σταθμίζουν τη φθηνή ενέργεια έναντι του γεωπολιτικού κινδύνου μπορεί να αποφασίσουν ότι τα ελαφρώς υψηλότερα κόστη στη Σκανδιναβία, την Ιρλανδία ή τμήματα της Κεντρικής Ευρώπης είναι προτιμότερα ακόμη και από μια χαμηλή πιθανότητα διακοπής.

Το πιο ανησυχητικό, ίσως, είναι ο ανθρώπινος αντίκτυπος. Το οικονομικό μοντέλο του Κόλπου βασίζεται στο να πείσει τους επαγγελματίες να ριζώσουν – να ψωνίζουν τοπικά, να εκπαιδεύουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία και να αγοράζουν ακίνητα – εξ ου και η εξάπλωση των προγραμμάτων «χρυσής βίζας».

Όμως, οι άνθρωποι αυτοί φεύγουν τώρα. Δεν είναι σαφές αν οι αναχωρήσεις ισοδυναμούν με μαζική έξοδο, αλλά η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί.

Τέλος, ο πόλεμος αποκάλυψε τα όρια της μακροχρόνιας συμφωνίας ασφάλειας των χωρών του Περσικού Κόλπου με τις ΗΠΑ: φιλοξενία βάσεων, ραντάρ και στρατευμάτων σε αντάλλαγμα για προστασία. Τα αμερικανικά συστήματα αποδείχθηκαν ζωτικής σημασίας για την άμυνα, όμως οι δεσμοί με την Ουάσινγκτον έκαναν επίσης τον Κόλπο πρωταρχικό στόχο του Ιράν.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι τα κράτη του Κόλπου επιδιώκουν πλέον να διαφοροποιήσουν τις συνεργασίες τους στον τομέα της ασφάλειας, από ευρωπαϊκά συστήματα ραντάρ έως συνεργασία με την Ουκρανία για την καταπολέμηση των drones. Το αν αυτό τελικά θα επεκταθεί στην Κίνα, τη Ρωσία ή ακόμη και το Ισραήλ παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Το Ορμούζ, σύμφωνα με την εκεχειρία, είναι ανοιχτό. Στην πράξη, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας δύο εβδομάδων από την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, οι ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να θέτουν βασικά ερωτήματα: ποιος κινείται πρώτος, υπό τον συντονισμό ποιου και με ποιες εγγυήσεις ασφάλειας.

Σχεδόν 200 φορτωμένα δεξαμενόπλοια παραμένουν εγκλωβισμένα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με περισσότερα από 1.000 σκάφη να έχουν συσσωρευτεί στον Κόλπο. Η εκκαθάριση αυτής της συσσώρευσης, ακόμη και υπό κανονικές συνθήκες, θα μπορούσε να διαρκέσει περισσότερο από την ίδια την εκεχειρία.

Σύμφωνα με το Reuters, εκκρεμή ζητήματα σχετικά με την ασφάλιση, τον συντονισμό και την ετοιμότητα των πληρωμάτων έχουν κρατήσει τους περισσότερους φορείς σε στάση αναμονής. Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να έχουν πέσει, αλλά η εμπιστοσύνη στην ασφαλή διέλευση του στενού δεν έχει ακόμη ανακάμψει.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι ΗΠΑ αναχαίτισαν 3 ιρανικά τάνκερ στην Ασία: Κλιμάκωση του ναυτικού αποκλεισμού και νέο σοκ στην αγορά ενέργειας