Στις αγορές και την πολιτική, θα είναι πιο βραχυπρόθεσμο, λιγότερο ανθεκτικό και πολύ περισσότερο εξαρτημένο από την καλοσύνη των ξένων

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη υπονομεύσει το status του δολαρίου ως βασικού πυλώνα της παγκόσμιας χρηματοδότησης. Και θα της λείψει πολύ αν εξαφανιστεί.

Ακόμα μου φαίνεται τρελό να συζητάμε για όλα αυτά. Για χρόνια, το να χτυπάμε τα τύμπανα για το δολάριο, παραδίδοντας τον ρόλο του ως κυρίαρχου αποθεματικού νομίσματος, ήταν ένα εξειδικευμένο χόμπι για τρελούς. Μερικοί μεγάλοι επενδυτές εξακολουθούν να επιμένουν ότι το ισχυρό δολάριο ήρθε για να μείνει, χωρίς σοβαρή εναλλακτική λύση στο καθεστώς του. Άλλοι επισημαίνουν ότι οι αμφισβητίες του δολαρίου συγχέουν την πρόσφατη περίοδο αδυναμίας του δολαρίου με τον ρόλο του ως ασφαλούς λιμανιού και καταλύτη για το παγκόσμιο εμπόριο.

Και οι δύο αυτές αντιδράσεις, ωστόσο, αγνοούν την κλίμακα της αναστάτωσης στην πολιτική ασφαλείας και τη γεωπολιτική από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε στον Λευκό Οίκο. Είναι λογικό, λοιπόν, να σκεφτούμε τι έχουν να χάσουν οι ΗΠΑ. Η εικασία αυτή τη στιγμή είναι ότι, στις αγορές και στην πολιτική των μεγάλων δυνάμεων, θα είναι πιο βραχυπρόθεσμες, λιγότερο ανθεκτικές σε οποιαδήποτε παροδική κρίση και πολύ περισσότερο εξαρτημένες από την καλοσύνη των ξένων.

Ο Άνταμ Πόζεν, ο μακροχρόνιος πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Peterson, είναι μεταξύ των οικονομολόγων με έντονη κριτική σκέψη που έχουν περάσει από μια μεταστροφή σε αυτό το θέμα. Το 2008, έγραψε μια εργασία με τίτλο « Γιατί το ευρώ δεν θα ανταγωνιστεί το δολάριο », σημειώνοντας τότε ότι «το ευρώ βρίσκεται σε μια προσωρινή κορύφωση της επιρροής του και το δολάριο θα συνεχίσει να επωφελείται από τις γεωπολιτικές πηγές του παγκόσμιου ρόλου του, τις οποίες το ευρώ δεν μπορεί ακόμη ή σύντομα, αν όχι ποτέ, να αντισταθμίσει».

Εκείνη την εποχή, ο Τραμπ ήταν απασχολημένος με τα εγκαίνια του τελευταίου μεγάλου κατασκευαστικού του έργου, του λαμπερού Trump International Hotel and Tower στο Σικάγο. Ο Πόζεν, όπως και οι υπόλοιποι από εμάς, μπορεί να συγχωρεθεί που δεν φαντάστηκε τότε ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να καταλήξει ξανά ηγέτης του ελεύθερου κόσμου το 2025. Αλλά να που φτάσαμε εδώ.

Τώρα, δήλωσε ο Πόζεν σε μια συναρπαστική διαδικτυακή παρουσίαση την περασμένη εβδομάδα, η απότομη μετατόπιση της εξωτερικής πολιτικής του προέδρου θέτει έναν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για τα θεμέλια του δολαρίου. Η πτώση του δολαρίου από την ανακοίνωση του Τραμπ στις 2 Απριλίου για τους λεγόμενους αμοιβαίους δασμούς είναι ένα πράγμα, μια ενστικτωδώς κατανοητή αντανάκλαση της πιθανώς ασθενέστερης ανάπτυξης των ΗΠΑ στο μέλλον. Αλλά το γεγονός ότι το δολάριο έχει υποχωρήσει ταυτόχρονα με την αξία των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ είναι κάτι εντελώς διαφορετικό – όχι μια αδιάσειστη απόδειξη ότι το κυρίαρχο καθεστώς του δολαρίου ως αποθεματικού νομίσματος είναι νεκρό, αλλά μια πολύ αδιάσειστη απόδειξη ότι έχει πληγεί.

Ένα κρίσιμο στοιχείο εδώ είναι ότι δεν εξελίσσονται όλα τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ ίδια. Όταν ο Τραμπ κατακεραύνωσε τις αγορές με την ανακοίνωσή του για υπερβολικά μεγάλους εμπορικούς δασμούς, η τιμή των βραχυπρόθεσμων ομολόγων με λήξη περίπου δύο ετών εκτινάχθηκε – μια τυπική αντανάκλαση των προσδοκιών για ένα σοκ που θα μπορούσε να απαιτήσει μειώσεις των επιτοκίων. Το λεγόμενο μακροπρόθεσμο άκρο της αγοράς, ωστόσο, ακολούθησε μια διαφορετική πορεία, μια εξαιρετικά ασυνήθιστη ιδιομορφία που «συνάδει με τη μείωση της ασφαλούς αντιστάθμισης των περιουσιακών τους στοιχείων», σύμφωνα με μία νέα ανάλυση από τους Viral Acharya και Toomas Laarits στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Stern του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Σε κανονικές εποχές, τα ομόλογα και τα νομίσματα κινούνται όλο και πιο χαμηλά με βάση την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τα επιτόκια. Αλλά αυτές δεν είναι κανονικές εποχές, και όπως βλέπουμε, τα λιγότερο ορατά θεμέλια της εξωτερικής πολιτικής και της γεωπολιτικής αποτελούν το έδαφος πάνω στο οποίο όλα αυτά στηρίζονται. Αυτό καθιστά δύσκολο – όχι αδύνατο αλλά δύσκολο – να δούμε πώς το δολάριο και τα αμερικανικά ομόλογα μπορούν να ανακτήσουν τον ιστορικό τους ρόλο ως αξιόπιστες δικλείδες ασφαλείας για τις ταραγμένες αγορές.

Εκτός εάν αυτή η ανισορροπία μεταξύ βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου επαναρυθμιστεί, αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ είναι πιθανό να βασιστούν πολύ περισσότερο στην έκδοση φθηνότερου βραχυπρόθεσμου ομολόγου. Συνήθως, οι ΗΠΑ είναι ένας τόσο σταθερός, ασφαλής και αξιόπιστος δανειολήπτης που το Υπουργείο Οικονομικών έχει την πολυτέλεια να μην αποπληρώσει ποτέ το χρέος του – μπορεί απλώς να εκδώσει νέα ομόλογα για να αποπληρώσει τα παλιά, ξανά και ξανά. Η μεγαλύτερη κλίση προς το βραχυπρόθεσμο παρά προς το μακροπρόθεσμο σημαίνει ότι αυτό θα είναι ένα πολύ πιο συχνό έργο, απαιτώντας από τις ΗΠΑ να διατηρούν τους πιστωτές τους σε εγρήγορση για να προσπαθήσουν να μειώσουν το κόστος δανεισμού.

Το τεράστιο προνόμιο στο hosting του νομίσματος και της αγοράς ομολόγων που ο κόσμος θέλει να κατέχει σε μια κρίση σημαίνει επίσης ότι οι ΗΠΑ μπορούν να δανειστούν τον τρόπο να ξεφύγουν από τα προβλήματα, ακόμη και από τα εγχώρια προβλήματα, πολύ πιο εύκολα από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Ιστορικά, έχουν καταφέρει να διατηρήσουν τις κρίσεις βραχυπρόθεσμες αξιοποιώντας ένα αξιόπιστο πηγάδι επενδύσεων με λογικό κόστος και ενθαρρύνοντας την έξοδό τους από σχεδόν οποιαδήποτε κρίση πολύ πιο ελεύθερα από άλλα έθνη, τα οποία συχνά βλέπουν το κόστος δανεισμού τους να αυξάνεται όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.

Η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ μπορεί να πίστευε ότι έτσι λειτουργεί ο κόσμος. Αυτό είναι κατανοητό, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο, και η Ευρώπη θα ήθελε πολύ ένα κομμάτι αυτής της μαγείας.

Τα ασφαλή περιουσιακά στοιχεία είναι ασφαλή επειδή όλοι νομίζουν ότι είναι ασφαλή. Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε καλό δρόμο για να ανακαλύψουν το μακροπρόθεσμο κόστος όταν αυτό καταρρεύσει.

Πηγή: ot.gr

• Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ κόβει $6 δισ. από τη NASA και στρέφεται στον Άρη και στη SpaceX