Ήρθε η ώρα να γίνει ένας απολογισμός του τι πέτυχε ο Τραμπ

Παρά το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του κόσμου φαίνεται να έχει κουραστεί από τους εμπορικούς πολέμους των ΗΠΑ, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να εντείνει την πολιτική των δασμών. Τις τελευταίες εβδομάδες ανακοίνωσε νέους τιμωρητικούς δασμούς στις εισαγωγές από τη Βραζιλία, απείλησε τον Καναδά με νέα εμπορικά μέτρα και ετοιμάζεται να επιβάλει νέους δασμούς 10%-12,5% σε περίπου 60 εμπορικούς εταίρους.

Η αρθρογράφος των Financial Times Σουμάγια Κέινς διερωτάται κατά πόσο αυτή η επιθετική στρατηγική αποδίδει πραγματικά αποτελέσματα.

Σύμφωνα με την ίδια, αν εξεταστούν οι πιο προφανείς δείκτες, η εικόνα δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ παραμένει επιφυλακτική, καθώς περίπου έξι στους δέκα Αμερικανούς δηλώνουν ότι δεν εμπιστεύονται τις αποφάσεις του προέδρου σε θέματα εμπορικής πολιτικής.

Παράλληλα, η αμερικανική μεταποίηση δεν παρουσιάζει τη δυναμική που είχε υποσχεθεί ο Τραμπ. Αν και έχουν ανακοινωθεί σημαντικές επενδύσεις, δεν έχει σημειωθεί η πολυαναμενόμενη βιομηχανική αναγέννηση. Ακόμη και η πρόσφατη μείωση του εμπορικού ελλείμματος στις εισαγωγές αγαθών θεωρείται παραπλανητική, καθώς οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις είχαν επιταχύνει τις εισαγωγές πριν τεθούν σε ισχύ οι νέοι δασμοί. Εξαιρώντας αυτή τη στρέβλωση, το εμπορικό έλλειμμα έχει μεταβληθεί ελάχιστα.

Ενίσχυση δημοσίων εσόδων

Ωστόσο, η πολιτική των δασμών έχει ενισχύσει τα δημόσια έσοδα. Παρά το γεγονός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους ορισμένους από αυτούς, οι δασμοί απέφεραν τον Ιούνιο περίπου 24 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 5% των συνολικών φορολογικών εσόδων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Η Κέινς επισημαίνει ότι αυτό το επίπεδο εξάρτησης από φόρους στις εισαγωγές είναι ασυνήθιστο για μια ανεπτυγμένη οικονομία όπως οι ΗΠΑ και συναντάται κυρίως σε μικρά νησιωτικά κράτη.

Σε άλλους τομείς, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Οι δασμοί φαίνεται ότι έχουν οδηγήσει ορισμένες χώρες σε παραχωρήσεις, επιβεβαιώνοντας πως οι πιέσεις μπορούν να αποδώσουν όταν ο εμπορικός εταίρος εξαρτάται έντονα από την αμερικανική αγορά ή όταν διακυβεύονται και ζητήματα ασφάλειας. Κατά την αρθρογράφο, ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το μέγεθός της, δυσκολεύεται συχνά να εμφανίσει ενιαία στάση, γεγονός που διευκολύνει τις αμερικανικές πιέσεις.

Οι επικριτές της πολιτικής Τραμπ υποστηρίζουν ότι οι υψηλότεροι δασμοί τελικά επιβαρύνουν τους ίδιους τους Αμερικανούς καταναλωτές, χωρίς να μειώνουν ουσιαστικά τους δασμούς ή τα εμπόδια στο διεθνές εμπόριο. Θεωρητικά, οι ξένοι εξαγωγείς θα μπορούσαν να μειώσουν τις τιμές τους για να διατηρήσουν την πρόσβασή τους στην αμερικανική αγορά, όμως για αρκετά χρόνια οι οικονομολόγοι δυσκολεύονταν να εντοπίσουν σαφή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτή την υπόθεση.

Πρόσφατες ακαδημαϊκές μελέτες, όμως, προσθέτουν νέες διαστάσεις στη συζήτηση. Μία έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο υποστηρίζει ότι οι δασμοί της πρώτης θητείας Τραμπ προκάλεσαν σημαντική μείωση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ και αύξηση του κόστους για τους παραγωγούς. Το γεγονός ότι οι τελικές τιμές στις ΗΠΑ δεν αυξήθηκαν ανάλογα σημαίνει, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι περίπου το 60% του κόστους των δασμών απορροφήθηκε από τους ξένους εξαγωγείς και όχι από τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Ο Τραμπ πέτυχε μείωση της εξάρτησης από Κίνα

Η Κέινς διευκρινίζει ότι αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως οι ΗΠΑ βγήκαν κερδισμένες, αλλά ότι οι ξένοι παραγωγοί υπέστησαν επίσης σημαντικές απώλειες — κάτι που ενδεχομένως να θεωρεί επιτυχία ο ίδιος ο Τραμπ.

Ανάλογα συμπεράσματα προκύπτουν και από πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν οι Αμερικανοί εισαγωγείς συνέχισαν να αγοράζουν τα ίδια προϊόντα από τους ίδιους προμηθευτές, οι τιμές παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες. Αντίθετα, όταν στράφηκαν σε νέους προμηθευτές, η αύξηση των δασμών συνοδεύτηκε από σημαντική μείωση των τιμών πριν από την επιβολή τους. Ωστόσο, μέρος αυτής της μείωσης φαίνεται να οφείλεται στη στροφή προς προϊόντα χαμηλότερης ποιότητας, γεγονός που περιορίζει τα πραγματικά οφέλη.

Ένας ακόμη βασικός στόχος της πολιτικής Τραμπ ήταν η μείωση της εξάρτησης των ΗΠΑ από την Κίνα. Σε αυτό το μέτωπο, η αρθρογράφος αναγνωρίζει ότι υπήρξε μεγαλύτερη επιτυχία. Οι άμεσες εισαγωγές από την Κίνα μειώθηκαν αισθητά όταν οι σχετικοί δασμοί εκτοξεύθηκαν και παρέμειναν χαμηλότερες ακόμη και μετά τη μερική αποκλιμάκωση των μέτρων. Το μερίδιο της Κίνας στις αμερικανικές εισαγωγές υποχώρησε από περίπου 13% το 2024 σε λιγότερο από 8% έως τον Μάιο του 2026.

Η μεγαλύτερη μετατόπιση καταγράφηκε σε προϊόντα ηλεκτρονικών, όπως smartphones και φορητοί υπολογιστές. Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο μετακινήθηκε και η υπόλοιπη παραγωγική αλυσίδα, καθώς πολλές εταιρείες μετέφεραν μόνο τη συναρμολόγηση σε χώρες όπως το Βιετνάμ ή το Μεξικό, εξακολουθώντας να εξαρτώνται από την κινεζική βιομηχανική βάση.

Τέλος, η Κέινς αξιολογεί και την πολιτική αποτελεσματικότητα του Τραμπ ως προς την ικανότητά του να ασκεί πίεση μέσω των εμπορικών απειλών. Όπως σημειώνει, πριν ακόμη το Ανώτατο Δικαστήριο περιορίσει τις εξουσίες του, αρκετές εξαγγελίες του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Μετά την απόφαση του δικαστηρίου, μέρος της εξουσίας μεταφέρθηκε στον Εμπορικό Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ και στους νομικούς μηχανισμούς της κυβέρνησης.

Κατά την εκτίμησή της, αυτό δεν σημαίνει ότι η αμερικανική εμπορική πολιτική γίνεται ηπιότερη. Αντίθετα, θεωρεί ότι η χρήση του εμπορίου ως εργαλείου πίεσης ή εξαναγκασμού θα συνεχιστεί, αλλά πλέον θα εφαρμόζεται πιο στοχευμένα και με μεγαλύτερη προετοιμασία. Αυτό, καταλήγει, ενδέχεται να την καταστήσει ακόμη πιο αποτελεσματική — και δυσκολότερη για τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν.

Πηγή: ot.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Τραμπ αναδημοσίευσε συνέντευξη του Μιχάλη Δαμιανού - Τι είπε για το φυσικό αέριο της Κύπρου