Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή απειλεί τις ροές LNG μέσω Ορμούζ, εκθέτοντας κυρίως την Ασία και εντείνοντας τον κίνδυνο ανόδου τιμών και διαταραχών στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου

Οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τη γεωπολιτική ένταση που κλιμακώνεται στη Μέση Ανατολή, καθώς διαμορφώνονται συνθήκες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη βαθύτερη αναταραχή στο φυσικό αέριο από την εποχή που ο πόλεμος στην Ουκρανία αναμόρφωσε τον παγκόσμιο χάρτη ροών. Η σύγκρουση, που αποκτά ολοένα και πιο περιφερειακά χαρακτηριστικά, επαναφέρει τον κίνδυνο διακοπών εφοδιασμού σε μια αγορά που μόλις είχε αρχίσει να ανακτά ισορροπίες.

Χώρες που γειτνιάζουν με το Ιράν, και κυρίως το Κατάρ, συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου διεθνώς. Την ίδια στιγμή, η ευρύτερη περιοχή λειτουργεί ως κομβική αρτηρία μεταφοράς, καθώς περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ — ένα από τα πιο στρατηγικά και ευάλωτα σημεία της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Bloomberg, η διακίνηση LNG μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού έχει σχεδόν παγώσει. Αγοραστές στην Ασία, οι οποίοι αντλούν περίπου το ένα τέταρτο των ποσοτήτων τους από το Κατάρ — τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα παγκοσμίως — βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με προμηθευτές για να διερευνήσουν τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών φορτίων. Παράλληλα, η Αίγυπτος επιχειρεί να επιταχύνει τις εισαγωγές της, μετά το κλείσιμο ορισμένων ισραηλινών κοιτασμάτων.

«Οποιαδήποτε ναυτική δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ θα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη, όπως και οποιεσδήποτε εξελίξεις με την παραγωγή LNG του Κατάρ», δήλωσε στο Bloomberg ο Tom Marzec-Manser, διευθυντής LNG και φυσικού αερίου για την Ευρώπη της Wood Mackenzie, αποτυπώνοντας το εύρος της αβεβαιότητας.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 προκάλεσε ιστορικής κλίμακας ανατροπές, διακόπτοντας τη ροή ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη, ενισχύοντας τη μεταβλητότητα και εκτινάσσοντας τις τιμές σε πρωτοφανή επίπεδα. Η τότε κρίση ανάγκασε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να αναζητήσουν επειγόντως εναλλακτικές πηγές και να επανασχεδιάσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού.

Σήμερα, όπως επισημαίνει το Bloomberg, η Ασία εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε αντίστοιχους κραδασμούς. Πάνω από το 80% των εξαγωγών LNG του Κατάρ κατευθύνθηκε το 2025 προς ασιατικές αγορές. Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο πελάτη, καλύπτοντας σχεδόν το ένα τρίτο των εισαγωγών της από το εμιράτο, ενώ η Ινδία ακολουθεί ως δεύτερος βασικός αγοραστής.

Οι αποστολές τόσο προς την Ασία όσο και προς την Ευρώπη διέρχονται υποχρεωτικά από τα Στενά του Ορμούζ. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον έντεκα δεξαμενόπλοια LNG με προορισμό ή αφετηρία το Κατάρ έχουν διακόψει ή αναστείλει τα ταξίδια τους, επιλέγοντας να αποφύγουν τη διέλευση από τη στενή πλωτή οδό.

Στην ίδια διαδρομή βασίζονται και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αν και διαθέτουν μικρότερη εξαγωγική δυναμικότητα. Η συγκέντρωση τόσο μεγάλου όγκου ροών σε ένα γεωγραφικά περιορισμένο σημείο εντείνει τον συστημικό κίνδυνο.

«Δεν υπάρχει αντικατάσταση», ανέφερε σε ανάρτησή της στο LinkedIn η Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια στο Center on Global Energy Policy του Columbia University. «Θα αυξηθούν περισσότερο οι τιμές στην Ασία ή στην Ευρώπη; Η Ευρώπη είναι λιγότερο εκτεθειμένη, αλλά έχει χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης. Εξαρτάται επίσης από το πόσο LNG θα εκτραπεί προς την Ασία».

Το 2025, το Κατάρ εξήγαγε 82,2 εκατ. τόνους LNG, επιβεβαιώνοντας τη θέση του ως πυλώνα της παγκόσμιας αγοράς. Ωστόσο, μία μονάδα στο βιομηχανικό συγκρότημα Ras Laffan βρίσκεται ήδη σε προγραμματισμένη συντήρηση από την περασμένη εβδομάδα, γεγονός που περιορίζει τις διαθέσιμες ροές σε μια συγκυρία αυξημένης έντασης.

Αν η σύγκρουση παραταθεί και τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα συνεχιστούν, οι κίνδυνοι θα ενταθούν με ταχείς ρυθμούς. Η παραγωγή LNG προϋποθέτει σταθερή εξαγωγική ροή, καθώς οι εγκαταστάσεις υγροποίησης απαιτούν συνεχή λειτουργία. Σε περίπτωση παρατεταμένων εμποδίων στις αποστολές, δεν αποκλείονται αναγκαστικές μειώσεις παραγωγής, με συνέπειες που θα μπορούσαν να επεκταθούν πολύ πέρα από την περιοχή, επηρεάζοντας τιμές, συμβόλαια και ενεργειακή ασφάλεια σε παγκόσμια κλίμακα.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Πετρέλαιο: Σταθεροποίηση μετά την εκτόξευση και στο βάθος προειδοποιήσεις για μελλοντικές ανατιμήσεις