Η Βενεζουέλα διαθέτει κρίσιμα ορυκτά, όμως πολιτική αστάθεια, εγκληματικότητα και κινεζική κυριαρχία περιορίζουν τον ρόλο της στις αλυσίδες εφοδιασμού

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές εταιρείες αποκτούν πλέον πρόσβαση στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας. Παρ’ όλα αυτά, το ενδιαφέρον της κυβέρνησής του δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο, καθώς και άλλα φυσικά αγαθά της χώρας έχουν μπει στο μικροσκόπιο της Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με ειδικούς αναλυτές που επικαλείται το CNN, η Βενεζουέλα εκτιμάται ότι διαθέτει μη πλήρως χαρτογραφημένες ποσότητες ορυκτών, μετάλλων και πιθανώς σπάνιων γαιών. Πρόκειται για πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας για κλάδους, που εκτείνονται από την άμυνα έως την προηγμένη τεχνολογία, με την αμερικανική κυβέρνηση να τονίζει κατ’ επανάληψη ότι η πρόσβασή τους συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, παρά τις φιλοδοξίες της Ουάσιγκτον να εξασφαλίσει αυτά τα κρίσιμα στοιχεία, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το εγχείρημα είναι ιδιαίτερα δύσκολο και πιθανότατα δεν θα ενισχύσει ουσιαστικά την ανθεκτικότητα της αμερικανικής εφοδιαστικής αλυσίδας.

Η πραγματική έκταση των ορυκτών πόρων της Βενεζουέλας, όπως και η οικονομική βιωσιμότητά τους, παραμένουν ασαφείς. Παράλληλα, οι εταιρείες που θα επιχειρούσαν να δραστηριοποιηθούν στη χώρα αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους, καθώς δεν υπάρχουν σταθερές εγγυήσεις ασφάλειας για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Σύμφωνα με ειδικούς, πολλές από τις περιοχές όπου εντοπίζονται κοιτάσματα ελέγχονται από αντάρτες και ένοπλες ομάδες που εμπλέκονται στην παράνομη εξόρυξη χρυσού. Επιπλέον, η ιδιαίτερα ενεργοβόρα διαδικασία εξόρυξης σπάνιων γαιών ενέχει σοβαρούς περιβαλλοντικούς κινδύνους.

«Υπάρχει επίγνωση εντός της κυβέρνησης ότι, πέρα από το πετρέλαιο, η Βενεζουέλα διαθέτει ένα ευρύτερο φάσμα φυσικών πόρων με αξία», δήλωσε ο Ριντ Μπλέικμορ, διευθυντής έρευνας στο Atlantic Council Global Energy Center. «Ωστόσο, αν εξετάσουμε τις πραγματικές συνθήκες υπό τις οποίες αυτοί οι πόροι μπορούν να αξιοποιηθούν και να φτάσουν στην αγορά, η πρόκληση είναι πολύ μεγαλύτερη», πρόσθεσε. «Ειλικρινά, είναι ακόμη πιο σύνθετη από την περίπτωση του πετρελαίου».

Ο ρόλος της Κίνας στην εφοδιαστική αλυσίδα

Ακόμη και αν αμερικανικές εταιρείες επιχειρούσαν να εξορύξουν σπάνιες γαίες στη Βενεζουέλα, η εξαγωγή τους από το έδαφος αποτελεί μόνο το πρώτο στάδιο. Στη συντριπτική τους πλειονότητα, τα υλικά αυτά αποστέλλονται στην Κίνα για εξευγενισμό.

Σύμφωνα με τον Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, πάνω από το 90% των σπάνιων γαιών εξευγενιζόταν στην Κίνα το 2024. Το Πεκίνο έχει οικοδομήσει σχεδόν μονοπωλιακή θέση στην επεξεργασία αυτών των υλικών, χάρη σε δεκαετίες κρατικών επιδοτήσεων, βιομηχανικής επέκτασης και χαλαρότερων περιβαλλοντικών κανόνων.

Οι σπάνιες γαίες έχουν εξελιχθεί σε βασικό σημείο τριβής στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας. Πέρυσι, η Κίνα επέβαλε ελέγχους στις εξαγωγές ορισμένων σπάνιων μετάλλων, πυροδοτώντας ανησυχίες στις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού αυτών των κρίσιμων υλικών.

«Η Κίνα εξακολουθεί να διαθέτει σχεδόν μοναδικές δυνατότητες επεξεργασίας σπάνιων μετάλλων, και αυτό το γεωπολιτικό πλεονέκτημα δεν ανατρέπεται από τη μία μέρα στην άλλη», σημείωσε ο Τζόελ Ντοτζ, διευθυντής βιομηχανικής πολιτικής και οικονομικής ασφάλειας στο Vanderbilt Policy Accelerator.

Κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες

Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) προσδιορίζει 60 «κρίσιμα ορυκτά» ζωτικής σημασίας για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Σε αυτά περιλαμβάνονται μέταλλα όπως το αλουμίνιο, το κοβάλτιο, ο χαλκός, ο μόλυβδος και το νικέλιο, καθώς και 15 σπάνιες γαίες, μεταξύ των οποίων το δημήτριο, το δυσπρόσιο, το νεοδύμιο και το σαμάριο. Συνολικά, οι σπάνιες γαίες αποτελούν μια ομάδα 17 μεταλλικών στοιχείων.

Τα στοιχεία αυτά είναι αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης τεχνολογίας – από κινητά τηλέφωνα και μπαταρίες έως οθόνες – αλλά και κρίσιμου στρατιωτικού εξοπλισμού, όπως λέιζερ, μαχητικά αεροσκάφη και πυραυλικά συστήματα.

Ο όρος «σπάνιες γαίες» είναι παραπλανητικός, καθώς τα στοιχεία αυτά απαντώνται ευρέως στον φλοιό της Γης, όπως εξηγεί η γεωγράφος Τζούλι Κλίνγκερ από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον. Το πραγματικό πρόβλημα εντοπίζεται στην εξόρυξη και, κυρίως, στην επεξεργασία τους.

Τα τελευταία χρόνια, οι Αμερικανοί νομοθέτες εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για την εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές κρίσιμων ορυκτών. Αν και έχουν ξεκινήσει προσπάθειες για την ανάπτυξη εγχώριας εξόρυξης και εξευγενισμού, τέτοια έργα απαιτούν πολυετή, αν όχι δεκαετή, ορίζοντα.

Κρίσιμα ορυκτά στη Βενεζουέλα

Η USGS δεν κατατάσσει τη Βενεζουέλα μεταξύ των χωρών με αποδεδειγμένα αποθέματα σπάνιων γαιών, σε αντίθεση με χώρες όπως η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία και η Γροιλανδία.

Σύμφωνα με ειδικούς, τα 25 χρόνια διακυβέρνησης των Ούγκο Τσάβες και Νικολάς Μαδούρο δημιούργησαν σημαντικά κενά πληροφόρησης σχετικά με το πραγματικό εύρος των φυσικών πόρων της χώρας.

Παρά ταύτα, εκτιμάται ότι η Βενεζουέλα διαθέτει κοιτάσματα ορυκτών όπως το κολοτάνιο – πηγή τανταλίου και νιοβίου – και ο βωξίτης, που μπορεί να περιέχει αλουμίνιο και γάλλιο. Όλα αυτά τα μέταλλα συγκαταλέγονται στα κρίσιμα ορυκτά της USGS.

Το 2009, ο Τσάβες είχε προβάλει έντονα τον φυσικό πλούτο της χώρας, αναφερόμενος στο κολοτάν ως «μπλε χρυσό». Σύμφωνα με το Reuters, είχε τότε ανακοινώσει την ανακάλυψη μεγάλου κοιτάσματος.

Το 2016, ο Μαδούρο δημιούργησε το Orinoco Mining Arc, μια ζώνη αφιερωμένη στην εξόρυξη ορυκτών, η οποία όμως σήμερα πλήττεται από εκτεταμένη παράνομη δραστηριότητα.

«Παρότι η χώρα διαθέτει σημαντικούς ορυκτούς πόρους, παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν συνδυασμό ελλιπών γεωλογικών δεδομένων, χαμηλής εξειδίκευσης εργατικού δυναμικού, οργανωμένου εγκλήματος, έλλειψης επενδύσεων και πολιτικής αστάθειας», σημειώνει ο Σουνγκ Τσόι, αναλυτής μετάλλων και εξόρυξης στο BloombergNEF.

Όπως καταλήγει, «παρά το γεωλογικό δυναμικό της, η Βενεζουέλα δύσκολα θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών την επόμενη δεκαετία».

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Τα πάνω-κάτω φέρνει ο Τραμπ (και) στην αμερικανική Υγεία