Οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στο αυξημένο κόστος και τη διατήρηση της ζήτησης, σε ένα ιδιαίτερα αβέβαιο περιβάλλον.

Οι αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως έχουν αρχίσει να αυξάνουν τους ναύλους και να περιορίζουν τη χωρητικότητα των πτήσεων, επιχειρώντας να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Ωστόσο, η δυνατότητά τους να παραμείνουν κερδοφόρες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν οι καταναλωτές περιορίσουν τα ταξίδια τους, καθώς το αυξημένο κόστος καυσίμων πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν τον περασμένο μήνα, ο κλάδος είχε προβλέψει κέρδη-ρεκόρ ύψους 41 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2026. Ωστόσο, ο διπλασιασμός των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών έχει θέσει αυτές τις προβλέψεις υπό αμφισβήτηση, αναγκάζοντας τις εταιρείες να επανεξετάσουν δρομολόγια και στρατηγικές.

Από την United Airlines έως την Air New Zealand και τη σκανδιναβική SAS, πολλές εταιρείες έχουν ήδη ανακοινώσει μειώσεις χωρητικότητας και αυξήσεις ναύλων, ενώ άλλες έχουν επιβάλει επιπλέον χρεώσεις καυσίμων.

Η «τέλεια καταιγίδα» για τον κλάδο

«Οι αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια υπαρξιακή πρόκληση», δήλωσε ο Ρήγας Δογάνης, πρώην επικεφαλής της Ολυμπιακής Αεροπορίας και πρώην διευθυντής της easyJet. Όπως σημείωσε, οι εταιρείες θα χρειαστεί να μειώσουν τις τιμές για να τονώσουν τη ζήτηση, η οποία εμφανίζει σημάδια κάμψης, την ώρα που το αυξημένο κόστος καυσίμων τις ωθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή σε αυξήσεις.

«Μια τέλεια καταιγίδα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος, που σήμερα προεδρεύει της συμβουλευτικής εταιρείας Airline Management Group με έδρα το Λονδίνο. Το 2025, ο κλάδος κατέγραψε ιστορικό υψηλό στην παγκόσμια επιβατική κίνηση, η οποία ξεπέρασε κατά περίπου 9% τα επίπεδα πριν από την πανδημία, παρά τα συνεχιζόμενα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα που επηρέασαν τις παραδόσεις νέων αεροσκαφών.

Η ισχυρή ζήτηση και οι περιορισμοί στην προσφορά είχαν δώσει στις εταιρείες σημαντική διαπραγματευτική δύναμη στις τιμές, καθώς κατάφερναν να γεμίζουν περισσότερες θέσεις σε κάθε πτήση. Ωστόσο, οι αυξήσεις που απαιτούνται για να αντισταθμιστεί η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων είναι ιδιαίτερα μεγάλες και έρχονται σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά πιέζονται από το αυξημένο κόστος μετακίνησης.

Αυξήσεις τιμών και μειώσεις πτήσεων

«Ο μόνος τρόπος για να αυξηθούν οι τιμές είναι να μειωθεί η χωρητικότητα», σημείωσε ο Άντριου Λόμπενμπεργκ, επικεφαλής έρευνας ευρωπαϊκών μεταφορών της Barclays. Όπως εξήγησε, αυτό έχει συμβεί και σε προηγούμενες κρίσεις, όπου οι εταιρείες αναγκάστηκαν να περιορίσουν τα διαθέσιμα δρομολόγια. Ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Σκοτ Κίρμπι, δήλωσε στο ABC News ότι οι ναύλοι θα πρέπει να αυξηθούν κατά περίπου 20% προκειμένου να καλυφθεί το αυξημένο κόστος καυσίμων.

Αντίστοιχα, η Cathay Pacific Airways έχει αυξήσει δύο φορές μέσα σε έναν μήνα τις επιβαρύνσεις καυσίμων, με μια πτήση μετ’ επιστροφής από το Σίδνεϊ στο Λονδίνο να επιβαρύνεται πλέον με περίπου 800 δολάρια. Πριν από τη σύγκρουση στο Ιράν, ένα αντίστοιχο εισιτήριο οικονομικής θέσης κόστιζε περίπου 2.000 αυστραλιανά δολάρια.

Πίεση στους επιβάτες χαμηλού κόστους

Οι εταιρείες χαμηλού κόστους αναμένεται να επηρεαστούν περισσότερο, καθώς οι πελάτες τους είναι πιο ευαίσθητοι στις τιμές σε σχέση με τους επιχειρηματικούς ταξιδιώτες και τους εύπορους καταναλωτές, στους οποίους στρέφονται όλο και περισσότερο εταιρείες όπως η Delta Air Lines και η United. «Για τους ταξιδιώτες που είναι πιο ευαίσθητοι στο κόστος, ακόμη και τα σύντομα ταξίδια ενδέχεται να αντικατασταθούν από εναλλακτικά μέσα, όπως το τρένο ή το λεωφορείο», σημείωσε ο Νέιθαν Γκι της Bank of America, σύμφωνα με το reuters.

Το τέταρτο «σοκ πετρελαίου»

Η τρέχουσα κρίση αποτελεί το τέταρτο «σοκ πετρελαίου» για τον κλάδο από τις αρχές του αιώνα. Είχαν προηγηθεί, η περίοδος 2007-2008 πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, η περίοδος μετά την Αραβική Άνοιξη το 2011 και η κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας το 2022. Αυτή τη φορά, ωστόσο, ορισμένες εταιρείες, όπως η Vietnam Airlines, εκφράζουν ανησυχίες ακόμη και για τη διαθεσιμότητα καυσίμων, λόγω των εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ.

Συγχωνεύσεις που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2008-2014, όπως αυτές μεταξύ Delta-Northwest και American Airlines-US Airways, μείωσαν τον αριθμό των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών στις ΗΠΑ και οδήγησαν σε αυστηρότερο έλεγχο της χωρητικότητας. Παράλληλα, εταιρείες χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair και η IndiGo βασίστηκαν σε ομοιογενείς στόλους και ταχεία εναλλαγή πτήσεων για να διατηρούν χαμηλά τα κόστη. Η αντικατάσταση παλαιών αεροσκαφών με πιο αποδοτικά μοντέλα αποτελεί βασική λύση, ωστόσο τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και οι καθυστερήσεις σε κινητήρες νέας γενιάς έχουν επιβραδύνει αυτή τη διαδικασία.

Οι ισχυροί θα αντέξουν
Σύμφωνα με τον Νταν Τέιλορ της συμβουλευτικής εταιρείας IBA, η τρέχουσα κρίση αναμένεται να διευρύνει το χάσμα μεταξύ ισχυρών και αδύναμων εταιρειών. «Οι εταιρείες με ισχυρούς ισολογισμούς, δυνατότητα τιμολόγησης και πρόσβαση σε κεφάλαια είναι καλύτερα τοποθετημένες για να αντέξουν τις πιέσεις», σημείωσε. Αντίθετα, όσες εμφανίζουν χαμηλή κερδοφορία και περιορισμένες επιλογές χρηματοδότησης ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξανόμενη οικονομική πίεση.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: «Συμπερίληψη για Όλους»: Η ισότητα ως στρατηγική επιλογή